Nipah virusi xavfi qanchalik real va O‘zbekistonga ham kirib keladimi?

Hindistonda xavfli va hozirgacha vaksinasi hamda aniq davosi mavjud bo‘lmagan Nipah virusi bilan bog‘liq holatlar qaytadan qayd etildi. Shu ortidan tabiiy savol tug‘iladi: bu virus O‘zbekistonga ham kirib kelishi mumkinmi? Mazkur masala yuzasidan O‘zbekiston Sanitariya-epidemiologiya qo‘mitasi rasmiy munosabat bildirdi.

Qo‘mita ma’lumotiga ko‘ra, ayni paytda mamlakat hududida Nipah virusi bilan bog‘liq biror holat aniqlanmagan. Epidemiologik vaziyat to‘liq nazorat ostida. Shu bilan birga, mutaxassislar bu virusga nisbatan hushyorlikni yo‘qotmaslik kerakligini ta’kidlashmoqda.

Nipah virusi zoonoz kasalliklar qatoriga kiradi, ya’ni u hayvonlardan insonga yuqishi mumkin. Asosiy tashuvchi sifatida meva yeydigan ko‘rshapalaklar qayd etiladi. Virus zararlangan meva yoki oziq-ovqat orqali, ayrim hollarda esa insondan insonga ham yuqishi mumkin. Kasallik og‘ir kechib, bosh miya yallig‘lanishi, nafas yo‘llarining shikastlanishi kabi jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin.

So‘nggi yillarda Hindistonda Nipah virusi bilan bog‘liq holatlar vaqti-vaqti bilan kuzatilmoqda. Shuningdek, Janubi-Sharqiy Osiyoning ayrim davlatlarida ham ushbu kasallik uchragan. Shu sababli xavf mintaqa bilan bog‘liq safarlar alohida e’tibor talab qiladi.

Sanepidqo‘m Hindistonga borishni rejalashtirayotgan fuqarolarga ehtiyot choralariga qat’iy amal qilishni tavsiya qildi. Qo‘llarni tez-tez sovunlab yuvish, antiseptik vositalardan foydalanish, meva-sabzavotlarni yaxshilab tozalash, tekshirilmagan suvni iste’mol qilmaslik muhim. Shuningdek, ko‘rshapalaklar shikastlagan yoki tishlagan mevalardan butunlay voz kechish lozim.

Agar safar vaqtida yoki undan keyin yuqori harorat, kuchli bosh og‘rig‘i, umumiy holsizlik kabi alomatlar sezilsa, vaqtni cho‘zmasdan shifokorga murojaat qilish kerak. Mutaxassislar aytishicha, erta tashxis — xavfli oqibatlarning oldini olishda eng muhim qadam.