Oq uy va Tel-Aviv o‘rtasidagi diplomatik aloqalarda kutilmagan sovuqchilik kuzatilmoqda. AQSH prezidentining Isroil rahbariyatiga nisbatan yo‘llagan keskin e’tirozlari xalqaro siyosat maydonida katta shov-shuvga sabab bo‘ldi.
Zamin.uz ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi kelishmovchilik va Binyamin Netanyahuning chigal sud jarayoni tafsilotlarini o‘rganadi.
AQSH prezidenti Donald Tramp Isroil prezidenti Itsxak Gersogning faoliyatiga nisbatan keskin salbiy munosabat bildirdi. Oq uy rahbarining fikricha, Gersog bosh vazir Binyamin Netanyahuni afv etish borasida bergan va’dalarining ustidan chiqmagan. Shu sababli, Tramp o‘z hamkasbini "zaif va notavon" deya ta’rifladi.
"Meni aldab kelishmoqda"
Isroilning "14-kanal" telekompaniyasiga bergan intervyusida Tramp vaziyatga quyidagicha baho berdi:
- Bajarilmagan va’da: AQSH prezidentining ta’kidlashicha, Gersog unga bir necha bor Netanyahuni afv etishga so‘z bergan, biroq amalda buni paysalga solib kelmoqda.
- Urush va sud: Trampning ishonchi komilki, Netanyahu ustidan davom etayotgan "ahmoqona" mahkama jarayonlari bosh vazirni asosiy vazifasi — urushni boshqarishdan chalg‘itmoqda.
- Qarshi tomon munosabati: Isroil rasmiylari esa Gersog hech qachon afv borasida qat’iy va’da bermaganini, balki masala faqat qonuniy doirada ko‘rib chiqilishini aytganini da’vo qilmoqda.
Netanyahu nimada ayblanmoqda?
Isroil tarixida ilk bor amaldagi bosh vazir jinoiy ishda ayblanuvchi sifatida ishtirok etmoqda. Unga nisbatan poraxo‘rlik, firibgarlik va vakolatini suiiste’mol qilish kabi og‘ir ayblovlar qo‘yilgan:
- "Milchan ishi": Bosh vazir milliarder Arnon Milchandan uning tijoriy manfaatlarini himoya qilish evaziga qimmatbaho sovg‘alar olganlikda gumonlanmoqda.
- Media bilan kelishuv: "Bezeq" telekommunikatsiya shirkati va "Yedioth Ahronoth" nashri bilan Netanyahu oilasini maqtovchi materiallar evaziga turli imtiyozlar taqdim etish borasida yashirin aloqalar o‘rnatilgani aytiladi.
- Xalqaro ta’qib: 2024 yil 21 noyabrda Xalqaro jinoyat sudi (XJS) Netanyahu va sobiq mudofaa vaziri Yoav Galantni G‘azodagi urush jinoyatlari uchun hibsga olishga order bergan.
Trampning kuchli himoyasi va XJSga sanksiyalar
AQSH prezidenti Isroilni so‘zsiz qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqda. Tramp ma’muriyati Netanyahuni himoya qilish maqsadida Xalqaro jinoyat sudiga nisbatan misli ko‘rilmagan jazo choralarini qo‘lladi. Bu qadam global adolatni ta’minlovchi xalqaro institutga nisbatan ko‘rsatilgan kuchli bosim sifatida baholanmoqda.
- Sud boshlangan yil — 2019 yil.
- XJS orderi sanasi — 21 noyabr, 2024 yil.
- Asosiy ayblovlar — Poraxo‘rlik, firibgarlik, urush jinoyatlari.
- AQSH pozitsiyasi — To‘liq harbiy va siyosiy ko‘mak, sanksiyalar.
Aziz o‘quvchilar, sizningcha, Isroil prezidenti Trampning bosimi ostida Netanyahuni afv etadimi? Sud jarayonlari haqiqatan ham urush kechishiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqdami?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
