G‘arbiy Sohilda yo‘llar yopildi: harakat keskin cheklandi

Isroil harbiylari G‘arbiy Sohilda xavfsizlik choralarini keskin kuchaytirib, qator shahar va qishloqlarni bog‘lovchi yo‘llar, nazorat punktlari hamda temir darvozalarni yopdi. Cheklovlar uzun tirbandliklarni keltirib chiqarib, minglab falastinliklarning ish, o‘qish va tibbiy xizmatlarga yetib borishini qiyinlashtirmoqda.

Biroq mavjud ochiq manbalar butun G‘arbiy Sohildagi barcha nazorat nuqtalari bir vaqtning o‘zida yopilganini emas, keng hududlarda va ayniqsa shimoliy qismida qattiq blokada choralari joriy etilganini tasdiqlamoqda.

Shahar va qishloqlar o‘rtasidagi harakat to‘sib qo‘yildi

Al Arabiya xabariga ko‘ra, Isroil kuchlari falastinliklar foydalanadigan bir qator nazorat punktlari va yo‘l darvozalarini yopgan. Natijada asosiy yo‘llarda mashinalarning uzun navbatlari paydo bo‘lib, aholi aylanma va ancha uzoq yo‘llardan foydalanishga majbur bo‘lmoqda.

Ramalloh shimolidagi Atara o‘tish joyi harakat uchun yopilgani, ayrim nuqtalarda esa Falastin davlat raqamiga ega avtomobillar o‘tkazilmagani xabar qilindi. Atara va Eyn-Siniya nazorat punktlarining yopilishi avval ham bir necha soatlik tirbandliklar va transport harakatining izdan chiqishiga olib kelgan.

Kutilmagan yopilishlar odatda yarim soatlik yo‘lni bir necha soatlik sinovga aylantirmoqda.

Baytlahm janubidagi Al-Manshiya qishlog‘ining asosiy darvozasi ham 24 iyul kuni yopilgan. Mahalliy manbalar bu qaror aholining kirish-chiqishiga jiddiy to‘sqinlik qilganini bildirgan.

Keskin choralarga nima sabab bo‘ldi?

Cheklovlar Nablus yaqinidagi Tal qishlog‘ida sodir bo‘lgan qonli to‘qnashuvdan keyin kuchaytirildi. Voqeada to‘rt nafar falastinlik va ikki nafar isroillik halok bo‘lgan. Isroil armiyasi hodisadan so‘ng yo‘l to‘siqlarini o‘rnatib, G‘arbiy Sohilda keng ko‘lamli operatsiyaga tayyorgarlik boshlaganini ma’lum qildi.

Isroil armiyasining rasmiy bayonotida harbiylarning ta’tili bekor qilingani va butun hudud bo‘ylab qo‘shimcha kuchlar joylashtirilgani aytildi. Isroil tomoni bu harakatlarni «keng qamrovli terrorizmga qarshi operatsiya» deb atamoqda.

Keyingi operatsiyalar davomida Isroil armiyasi G‘arbiy Sohil bo‘ylab 70 dan ortiq gumonlanuvchi ushlanganini, Tal qishlog‘ining o‘zida esa qariyb 80 kishi so‘roq qilinganini bildirdi.

916 emas: BMT hisobida 925 ta harakat to‘sig‘i bor

Matnda keltirilgan 916 ta nazorat punkti va darvoza haqidagi raqam Falastin manbalarida avvalroq e’lon qilingan hisob-kitobga to‘g‘ri keladi. Biroq BMTning Gumanitar masalalarni muvofiqlashtirish boshqarmasi 2025 yil dekabr holatiga G‘arbiy Sohil va Sharqiy Quddusda 925 ta doimiy yoki vaqti-vaqti bilan ishlaydigan harakat to‘sig‘i mavjudligini qayd etgan.

Ular orasida:

• 89 ta doimiy ishlaydigan nazorat punkti;

• 218 ta vaqti-vaqti bilan ishlaydigan post;

• 232 ta yo‘l darvozasi;

• 167 ta tuproq uyumi;

• 105 ta yo‘l to‘sig‘i mavjud.

BMTga ko‘ra, ushbu tizim 3,4 million falastinlikning harakatiga doimiy yoki davriy ta’sir ko‘rsatadi. Nazorat punktlari va temir darvozalar barcha to‘siqlarning qariyb 60 foizini tashkil etadi.

Barcha nazorat punktlari yopilganmi?

Ochiq manbalarni taqqoslaganda, Isroil kuchlari G‘arbiy Sohilning katta qismida, ayniqsa Nablus va shimoliy hududlarda harakatni jiddiy cheklagani tasdiqlanadi. Ammo mavjud rasmiy va mustaqil xabarlarda 925 ta to‘siqning barchasi bir vaqtda yopilgani ko‘rsatilmagan. Shu sabab «G‘arbiy Sohil to‘liq yopildi» degan ifodani hudud bo‘ylab keng cheklovlar joriy etilgani ma’nosida tushunish to‘g‘riroq bo‘ladi.

Hozirgi vaziyatda eng katta bosim oddiy aholi zimmasiga tushmoqda. Yo‘llarning to‘satdan yopilishi tez yordam mashinalari, talabalar, ishchilar va kundalik zarur xizmatlarga muhtoj insonlarning harakatini izdan chiqarishi mumkin. BMT ham bunday cheklovlar sog‘liqni saqlash, ta’lim va mehnat joylariga yetib borishni qiyinlashtirayotganini ta’kidlagan.

G‘arbiy Sohildagi harbiy operatsiyalar davom etayotgani bois, cheklovlar qancha vaqt saqlanishi va yana qaysi hududlarga tarqalishi hozircha noma’lum.