Nevadada ayiqlarni qutqarayotgan maxsus itlar hammani hayratga soldi

Nevada shtatida odamlar va yovvoyi ayiqlar o‘rtasidagi to‘qnashuvlarning oldini olish uchun maxsus tayyorlangan karel ayiq itlaridan foydalanilmoqda. Bu usul nafaqat aholi xavfsizligini ta’minlash, balki ayiqlarni ham halokatdan saqlab qolishga xizmat qilmoqda.

Bo‘rsiq va Banjo laqabli ikki karel ayiq iti Nevada Yovvoyi tabiat departamenti (NDOW) biologlari bilan birga ishlaydi. Ular ayiqlarga hujum qilmaydi, balki vovullash, quvish va ayrim hollarda yengil tishlash orqali hayvonni aholi yashaydigan hududlardan uzoqlashtirishga o‘rgatilgan.

Mutaxassislar bu usulni «salbiy shartli refleks shakllantirish» deb ataydi. Uning maqsadi ayiqlarda odamlar yashaydigan joylarga nisbatan tabiiy ehtiyotkorlik hissini qayta tiklashdir. Shu tariqa hayvonlar oson ozuqa izlab mahallalarga qaytish o‘rniga o‘z tabiiy yashash muhitiga yo‘l oladi.

Bo‘rsiq va Banjo nafaqat ayiqlarni shahar hududlaridan chiqarish, balki uylar ostiga yashiringan hayvonlarni topish, jarohatlangan yoki yetim qolgan ayiqlarni izlash hamda yovvoyi tabiat tadqiqotlarida ishtirok etish vazifalarini ham bajaradi.

Karel ayiq itlari Finlyandiya va Rossiya o‘rtasidagi Kareliya hududida yirik hayvonlarni ovlash uchun yetishtirilgan. Ular jasurligi, kuchli instinkti va katta hayvonlar bilan ishlash qobiliyati tufayli yovvoyi tabiatni muhofaza qilish ishlarida eng samarali zotlardan biri hisoblanadi.

Ma’lum qilinishicha, Nevadada ushbu dastur 2001 yilda birinchi karel ayiq iti — Stryker bilan yo‘lga qo‘yilgan. Shundan buyon maxsus tayyorlangan itlar ayiqlar va odamlarning xavfsiz birga yashashini ta’minlashda muhim o‘rin tutib kelmoqda.