Antarktidada −43°C sovuqda misli ko‘rilmagan qutqaruv amalga oshirildi

Avstraliyalik aviatsiya mutaxassislari Antarktidaning qahraton qish sharoitida AQSH ekspeditsiyasi a’zosini qutqarish uchun nihoyatda murakkab operatsiyani amalga oshirdi. Qutqaruv missiyasi to‘liq qorong‘ulik va −43°C gacha tushgan harorat sharoitida bajarilgan.

Skytraders kompaniyasi ma’lum qilishicha, g‘ayrioddiy operatsiya o‘tgan juma kuni AQSHning Mak-Myordo stansiyasidan tibbiy evakuatsiya bo‘yicha shoshilinch yordam so‘rovi kelib tushganidan so‘ng boshlangan.

Dastlab ob-havo sharoiti tufayli parvoz kechiktirilgan. Shunga qaramay, ekipaj keyinchalik Airbus A319 samolyotini o‘ta og‘ir sharoitda qo‘ndirishga muvaffaq bo‘lgan. Bu paytda havo harorati −43°C (-45,4°F) atrofida bo‘lgan.

Bemor xavfsiz tarzda Snowbird 1 nomi bilan tanilgan samolyot bortiga olingan va u yerdan Yangi Zelandiyaning Kraystcherch shahriga olib borilgan. U yerda zarur tibbiy yordam ko‘rsatilgan. Hozirda bemorning ahvoli yaxshi ekani va tiklanayotgani ma’lum qilindi.

Operatsiya birinchi marta iyul oyida o‘tkazildi

Parvozda ishtirok etgan to‘rt nafar uchuvchidan biri kapitan Luiza Robertson BBC'ga mazkur missiya Skytraders tarixidagi eng murakkab operatsiyalardan biri bo‘lganini aytdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bu iyul oyida va to‘liq qorong‘ulik sharoitida amalga oshirilgan birinchi parvoz bo‘lgan.

“Biz operatsiyani 31 iyul kuni yakunladik. Quyosh nuriga o‘xshash ilk yorug‘lik esa 1 avgust kuni, juda kam miqdorda paydo bo‘lishi kerak edi”, — dedi Robertson.

Qizig‘i, uning 18 yillik turmush o‘rtog‘i Rod Robertson ham mazkur missiyada ishtirok etgan va samolyotni Ross orolida joylashgan AQSH tadqiqot stansiyasiga aynan o‘zi qo‘ndirgan.

“U chap o‘rindiqda, men esa o‘ng o‘rindiqda edim”, — dedi Luiza Robertson.

Uning ta’kidlashicha, Skytraders kompaniyasidagi yetti yillik faoliyati va umuman 25 yillik uchuvchilik tajribasi davomida bu kabi murakkab operatsiyada birinchi marta ishtirok etgan.

Samolyotni tayyorlash uchun 24 soat kerak bo‘lgan

Evakuatsiya haqidagi so‘rov Skytraders kompaniyasiga chorshanba kuni tushgan. So‘rov AQSH Antarktika dasturi tomonidan Avstraliya Antarktika bo‘limi orqali yuborilgan.

Operatsiyani amalga oshirish uchun samolyotni maxsus tarzda jihozlash talab etilgan. Muhandislar va konstruktorlar jamoasi samolyotning orqa qismiga bemorni olib chiqish uchun maxsus zambil o‘rnatgan.

Samolyotni kerakli holatga keltirish ishlari 24 soat davom etgan. Shundan keyin ham ekipaj ob-havoning parvoz uchun mos bo‘lishini kutib, yana 12 soat kutishga majbur bo‘lgan.

“Antarktidaga uchish uchun vaqt oralig‘i juda tor edi. Birinchi rejalashtirilgan kunimizda qor bo‘roni boshlanib, operatsiyani to‘xtatib qo‘ydi”, — dedi Robertson.

Kuchli bo‘ron stansiya xodimlarining qordan zichlangan uchish-qo‘nish yo‘lagiga yetib borishiga ham xalal bergan. Samolyot qo‘nadigan yo‘lakni tekislash va tayyorlashning o‘zi olti soat vaqt talab qilgan.

Nihoyat, samolyot juma kuni ertalab Xobart shahrini tark etgan.

−45°C sovuqda uchish-qo‘nish yo‘lagi tayyorlandi

Robertsonning aytishicha, yerdagi xodimlar o‘ta og‘ir sharoitga qaramay, samolyot uchun uzunligi 3 kilometr bo‘lgan uchish-qo‘nish yo‘lagini tayyorlashda katta ish qilgan.

O‘sha paytda havo harorati −45°C atrofida bo‘lib, kuchli shamol ham esib turgan.

Samolyot ekipaji Finiks aerodromida atigi bir soat bo‘lgan. Bemorni samolyotga olgach, ekipaj yana parvoz qilib, Kraystcherch tomon yo‘l olgan.

Missiyada ishtirok etgan yana bir uchuvchi kapitan Al Uollak operatsiya muvaffaqiyati ortida katta mutaxassislik tajribasi va puxta tayyorgarlik turganini ta’kidladi. Uning aytishicha, parvoz ekipajidan tortib meteorologlar, operatsion rejalashtiruvchilar, uchish-qo‘nish yo‘lagi xodimlari va tibbiyot mutaxassislarigacha bo‘lgan jamoaning har bir a’zosi o‘z vazifasini aniq bajargan.

“Antarktidadagi har bir missiya mutlaq aniqlikni talab qiladi. Qishda esa murakkablik yanada ortadi. Biz duch kelgan sharoitlar hatto eng ixtisoslashgan samolyot imkoniyatlarining chegarasiga yaqin edi”, — dedi u.

Avstraliya Antarktika bo‘limi rahbari Emma Kempbell ham operatsiya Antarktidadagi xalqaro dasturlarni ta’minlab turgan mutaxassislar va hamkorlik imkoniyatlarini yaqqol namoyish etganini qayd etdi.

Ma’lumot uchun, Skytraders kompaniyasi 2020 yil mart oyida ham shunga o‘xshash operatsiyani amalga oshirgan. O‘sha vaqtda ham AQSH Antarktika dasturining Mak-Myordo stansiyasidagi a’zosini evakuatsiya qilish uchun yordam so‘ralgan. Biroq o‘sha missiya paytida havo harorati nisbatan iliqroq — −30°C bo‘lgan.