Litvada juma namozi vaqtida masjid oldiga to‘ng‘iz boshini tashlab ketishdi (video)

Yevropa Ittifoqi hududida diniy bag‘rikenglik va madaniy murosa masalasida yana bir xavotirli, jamoatchilikni larzaga soluvchi voqea sodir bo‘ldi. Litvaning ikkinchi yirik shahri hisoblangan Kaunasda mahalliy baykerlar guruhi musulmonlarning muqaddas juma namozi paytida tarixiy masjid binosi oldida ommaviy fitna va namoyishkorona haqoratli harakatni amalga oshirdi.

Litva milliy ommaviy axborot vositalarining xabar berishicha, kunduzgi soat 12:30 atrofida masjid atrofiga mintaqaviy moto klublarning qariyb 100 nafar a’zosi og‘ir mototsikllarda yopirilib kelgan. Motorlarning shovqini, baland musiqa va millatchilik ruhidagi hayqiriqlar ostida baykerlardan biri islom olami uchun ochiq haqorat hisoblangan cho‘chqa (to‘ng‘iz) boshini masjid hududiga olib kelib tashlagan.

Shunga qaramay, ibodat qilayotgan musulmon jamoasi mislsiz sabr-matonat va vazminlik ko‘rsatib, hech qanday jismoniy to‘qnashuvga yo‘l qo‘ymadi. Huquq-tartibot idoralari esa ushbu dahshatli diniy haqoratni oddiy ma’muriy qoidabuzarlik sifatida baholab, aybdorlarga bor-yo‘g‘i 30 dan 150 yevrogacha bo‘lgan arzimas jarima qo‘llash bilan cheklanmoqda.

Xo‘sh, XIV-asrdan buyon ushbu zaminda yashab kelayotgan musulmonlarga qarshi mahalliy radikallarning bunday adovati ortida nima yotibdi, politsiyaning sust munosabati jamiyatda qanday e’tirozlarga sabab bo‘ldi va Yevropa markazida islomofobiya kayfiyati qay darajaga yetdi?

Shovqin, hayqiriq va to‘ng‘iz boshi: Kaunasdagi tahqirli «aksiya» tafsilotlari

Juma ibodati chog‘ida uyushtirilgan fitnaning borishi va shov-shuvli tafsilotlari:

• Masjidni qurshab olgan 100 bayker: Kunduzgi soat 12:30 atrofida Kaunas viloyati baykerlar hamjamiyatining yuzga yaqin vakili to‘g‘ridan to‘g‘ri shahar masjidi binosi oldiga to‘plandi;

• Qasddan yaratilgan tartibsizlik: Mototsiklchilar namozxonlarning diqqatini buzish va qo‘rqitish maqsadida dvigatellarni yuqori ovozda gurillatib, karnaylardan baland musiqa yangratdi hamda «Litva» deb baqirib shiorlar aytdi;

• Ochiq tahqir va fitna: Harakatlarning kulminatsiyasi sifatida baykerlardan biri olomon oldida musulmonlar uchun qattiq haqorat sanalgan to‘ng‘iz boshini masjid ostonasiga olib kelib qo‘ydi.

Musulmonlarning yuksak matonati va politsiyaning yengil jazosi

Provokatsiya kutilgan zo‘ravonlik to‘qnashuviga aylanmadi:

• «Allohu Akbar» nidosi va mutlaq vazminlik: Masjid ichida va hovlisida bo‘lgan namozxonlar radikallarning ochiq provokatsiyasiga jismoniy kuch yoki tajovuz bilan javob qaytarmadi; odamlar faqatgina «Allohu Akbar» takbirini aytib, ibodatlarini xotirjam davom ettirdi;

• Qon to‘kilishiga yo‘l qo‘yilmadi: Mahalliy musulmonlarning sovuqqonligi tufayli ikki guruh o‘rtasida hech qanday ommaviy mushtlashuv va qonli to‘qnashuv sodir bo‘lmadi;

• Bor-yo‘g‘i 30-150 yevrolik jarima: Politsiya voqea yuzasidan jinoiy ish qo‘zg‘atish o‘rniga, bu harakatni ochiq tadbirlarni tashkil etish tartibini buzish deb malakaladi va baykerlarga atigi 30 dan 150 yevrogacha ma’muriy jarima xavf solib turibdi.

XIV-asrdan boshlangan tarix va yangi migratsiya fonidagi nafrat

Litvadagi mazkur voqea chuqur tarixiy va ijtimoiy ildizlarga ega:

• Yetti asrlik meros: Musulmonlar (asosan tatar jamoalari) Litva hududida, xususan Kaunas shahrida XIV-asrdan — Buyuk Vitovt davridan buyon tinch-totuv, mahalliy aholi bilan birga yashab keladi va mamlakat davlatchiligiga xizmat qilib kelgan;

• Radikallarning bahonasi: So‘nggi yillarda mamlakatga, jumladan musulmon sharqidan kelayotgan yangi migrantlar oqimining ko‘payishi mahalliy o‘ng qanot radikal guruhlarning g‘azabini qo‘zg‘atmoqda;

• Diniy nizo xavfi: Mutaxassislarning fikricha, tarixiy va qonuniy musulmon jamoasiga nisbatan qilinayotgan bunday tahqirli hujumlar jazosiz qoldirilsa, bu mintaqada dinlararo nafrat va xavfli nizolarni yanada alangalatishi mumkin.

Kaunasdagi masjid oldida sodir bo‘lgan ushbu voqea Yevropa qonunchiligi va huquq-tartibot tizimi muqaddas qadriyatlarni himoya qilishda qanchalik ojiz va ikkiyuzlamachi bo‘lib qolayotganini ko‘rsatmoqda.

Sizningcha, juma namozi paytida masjid oldiga to‘ng‘iz boshini tashlab ketgan baykerlarga atigi 30–150 yevrolik jarima qo‘llanilishi adolatdanmi yoki bu ochiqdan-ochiq diniy nafrat jinoyati sifatida qattiq jazolanishi shartmidi? Musulmonlarning bunday og‘ir vaziyatda vazminlik saqlaganiga qanday baho berasiz? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va Yevropadagi diniy bag‘rikenglikka oid ushbu shov-shuvli voqea tahlilini barcha yaqinlaringizga ulashing!