Yaman hukumat kuchlari husiylarga qarshi keng ko‘lamli hujum boshladi

Yaqin Sharq mintaqasida bir necha yildan buyon saqlanib kelayotgan nisbiy tinchlik va sulh butunlay chil-parchin bo‘lish arafasiga keldi. Nufuzli «Al Jazira» telekanali tarqatgan shoshilinch xabarga ko‘ra, Saudiya Arabistoni tomonidan to‘liq qo‘llab-quvvatlanayotgan Yaman hukumat qo‘shinlari strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Taiz viloyatida husiy isyonchilarga qarshi keng qamrovli harbiy qarshi hujum boshladi. Husiylarning hujum urinishini muvaffaqiyatli qaytargan qonuniy armiya aviazarbalar yordamida g‘arb yo‘nalishi bo‘ylab shiddat bilan oldinga siljidi. Bunga javoban isyonchilar Saudiya Arabistonining yirik harbiy obyekti — «Qirol Xolid» aviabazasiga o‘nlab jangovar dronlar va ballistik raketalar bilan ommaviy zarba berganini e’lon qildi.

2022 yilda erishilgan tarixiy sulhni yo‘qqa chiqargan ushbu keskin eskalatsiya xalqaro savdoning yuragi bo‘lgan Bab al-Mandeb bo‘g‘ozi va Qizil dengiz nazorati uchun shafqatsiz janglar davrini boshlab berdi. Harbiy to‘qnashuvlar ortidan hududda og‘ir gumanitar halokat yuz berdi: bir necha hafta ichida 86 mingga yaqin begunoh inson o‘z uylarini tashlab qochishga majbur bo‘ldi. Xo‘sh, hukumat kuchlarining Taizdagi bu hujumi qanday maqsadni ko‘zlamoqda, husiylarning Saudiya bazasiga bergan zarbasi qanchalik haqiqat va ushbu yangi urush olovi jahon iqtisodiyotiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?

Taizdagi qonli jang: Aviazarbalar va g‘arb sari yurish

Hukumat armiyasi va isyonchilar to‘qnashuvining yangi bosqichi:

• Husiylarning hujumi chilparchin qilindi: Isyonchi guruhlarning Taiz viloyatidagi ilk yorib o‘tish harakatlari hukumat kuchlari tomonidan qaytarilib, ularga qaqshatqich zarba berildi;

• Aviatsiya ko‘magidagi hujum: Saudiya koalitsiyasi aviatsiyasining havodan bergan aniq zarbalari ostida Yaman armiyasi g‘arbiy hududlar sari faol siljishni boshladi;

• 2022 yilgi sulh barbod bo‘ldi: Ekspertlar mintaqada 2022 yilda erishilgan va vaziyatni biroz barqarorlashtirgan tinchlik kelishuvi rasman kuchini yo‘qotganini qayd etmoqda.

«Qirol Xolid» bazasiga o‘nlab dronlar va Bab al-Mandeb intrigasi

Husiylarning javob qaytarishi va strategik dengiz yo‘li nazorati:

• Saudiya aviabazasiga raketa yomg‘iri: Husiylar Saudiya Arabistoni hududida joylashgan «Qirol Xolid» strategik aviabazasiga o‘nlab kamikadze dronlari va ballistik raketalar orqali yirik hujum uyushtirganini da’vo qildi;

• Ar-Riyodning sukunati: Saudiya Arabistoni rasmiylari husiylarning ushbu zarbasi va bazadagi talafotlar borasida hozircha rasmiy izoh yoki tasdiq bermadi;

• Dengiz orollarining egallanishi: Husiylar Qizil dengiz qirg‘oqlarida o‘z mavqeyini mustahkamlab, strategik ahamiyatga ega orollarni egallab olmoqda va Bab al-Mandeb bo‘g‘ozi orqali o‘tuvchi jahon savdo yo‘lini to‘liq o‘z nazoratiga olishga intilmoqda.

86 ming qochqin va Jibutidagi inqiroz: Gumanitar fojia

To‘qnashuvlar tinch aholi boshiga og‘ir kulfatlarni olib keldi:

• 86 ming odam sarson-sargardon: So‘nggi haftalar davomida shiddatli harbiy harakatlar va bombardimonlar sababli kamida 86 ming mahalliy aholi uy-joylarini tashlab qochishga majbur bo‘ldi;

• Qizil dengiz orqali qochish: 2 mingdan ziyod yamanlik qochqinlar xavfli dengiz yo‘lini bosib o‘tib, Afrikaning Jibuti davlatiga yetib bordi va lagerlarga joylashtirildi;

• Global oziq-ovqat va dori-darmon taqchilligi: Mintaqadagi qaqshatqich janglar muhtoj aholiga gumanitar yordam yetkazib berish yo‘llarini butunlay to‘sib qo‘ydi.

Yamanda yangi shiddat bilan avj olgan ushbu qurolli to‘qnashuv nafaqat mamlakatning o‘zini, balki butun Qizil dengiz mintaqasidagi xalqaro logistika va tinchlikni jiddiy xavf ostida qoldirmoqda.

Sizningcha, Yaman hukumat kuchlarining Saudiya ko‘magida boshlagan hujumi husiylar hukmronligiga chek qo‘ya oladimi yoki bu mojaro Yaqin Sharqda yanada katta urush to‘lqinini boshlab beradimi? Jahon hamjamiyati Qizil dengizdagi bu yangi xavfni qanday to‘xtatishi lozim deb o‘ylaysiz? O‘z tahlillaringiz va fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring hamda geosiyosiy vaziyatga oid ushbu muhim maqolani barcha do‘stlaringiz va yaqinlaringizga ulashing!