Zelenskiy shart qo‘ydi!: Kiyevning rasmiy pozitsiyasi ochiqlandi — Rossiyaga nisbatan jiddiy shubha

Jahon siyosati va Rossiya-Ukraina mojarosida kutilmagan diplomatik bahslar yangi bosqichga ko‘tarildi. AQSH Prezidenti Donald Trampning 14 sentyabr kuni tomonlar bir-birining energetika tizimlariga zarba bermaslikka kelishib olgani haqidagi shov-shuvli bayonotidan so‘ng, Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy rasmiy Kiyevning aniq shartlari va qat’iy talablarini e’lon qildi. Davlat rahbari xalqaro hamkorlarga Rossiya bilan muhim hayotiy infratuzilmalarni vayron etishni to‘xtatishga qaratilgan kafolatli kelishuvni ta’minlash taklifini ilgari surganini bildirdi.

Zelenskiyning ta’kidlashicha, faqatgina energetika emas, balki portlar, oziq-ovqat hamda dori-darmon omborlari kabi tinch aholi hayotini ta’minlovchi tarmoqlar to‘liq himoya ostiga olinishi shart. Shu bilan birga, Kiyev Moskvaning har qanday va’dasiga shubha bilan qarashini yashirmadi va bu tashabbus Rossiyadagi yoqilg‘i narxlarini vaqtincha tushirib olish yoki siyosiy tadbirlar uchun xizmat qiluvchi «nayrang» bo‘lib qolmasligi kerakligini ochiq aytdi. Xo‘sh, Zelenskiy Donald Tramp e’lon qilgan sulh taklifiga qarshi qanday aniq shartlarni ilgari surdi, Kiyev nega faqat energetika bilan cheklanmoqchi emas va hamkor davlatlar zimmasiga qanday og‘ir mas’uliyat yuklanmoqda?

Energetikadan tashqari port va omborlar: Zelenskiyning asosiy talabi

Ukraina yetakchisi himoya ostiga olinishi lozim bo‘lgan strategik obyektlarni sanab o‘tdi:

• Hayotni ta’minlovchi tuzilmalar daxlsizligi: Prezidentning fikricha, oziq-ovqat zaxiralari, energetika va fuqarolar turmushini ta’minlovchi barcha asosiy obyektlar zarbalardan xoli hudud deb e’lon qilinishi kerak;

• Kundalik vayronagarchiliklar ko‘lami: Zelenskiy Rossiya zarbalari aynan tinch aholi infratuzilmasiga qaratilayotganini ta’kidlab, Ukrainaning energetika tizimlari, logistika markazlari, portlari, oziq-ovqat va farmatsevtika omborlari tinimsiz nishonga olinayotganini eslatdi;

• Tenglik va parallel to‘xtatish sharti: «Agar hamkorlar Rossiyaning elektr energiyasi, boshqa energetika obyektlarimiz, muhim infratuzilmamiz va oziq-ovqat ta’minotimizga zarba bermasligini ta’minlay olishsa, biz ham, albatta, o‘z zarbalarimizni to‘xtatishga tayyormiz», — deya qat’iy shart qo‘ydi Ukraina rahbari.

«Rossiya va’dasiga ishonch yo‘q»: Benzin inqirozi va siyosiy o‘yinlar xavfi

Kiyev rasmiylari vaqtinchalik nayranglar va siyosiy hisob-kitoblarga qarshi chiqmoqda:

• Moskvaning niyatiga nisbatan chuqur shubha: Zelenskiy Ukraina Rossiyaning har qanday kelishuvga chin dildan va oxirigacha rioya qilish istagi borligiga mutlaqo ishonmasligini ochiq tan oldi;

• Saylov va yoqilg‘i keskinligini yumshatish vositasi bo‘lmasligi kerak: Ukraina Prezidenti ushbu jarayon Rossiya tomonidan benzin va dizel borasidagi ichki keskinlikni yumshatib olish yoki siyosiy jarayonlarni o‘tkazib olish maqsadida bir martalik niqob sifatida ishlatilishiga va keyinchalik barbod bo‘lishiga yo‘l qo‘yib bo‘lmasligini ta’kidladi;

• Uzoq muddatli va ishonchli kafolat: Kiyev talabiga ko‘ra, erishiladigan kelishuv faqat og‘zaki bayonot emas, balki xalqaro hamkorlar nazoratidagi, uzoq muddatli va odamlar hayotida sezilarli tinchlik yaratadigan mexanizmga ega bo‘lishi shart.

Trampning shov-shuvi va tinchlik sari ilk qadam bo‘lish imkoniyati

Oq uy bayonotidan so‘ng yuzaga kelgan diplomatik ziddiyat tahlili:

• Trampning 14 sentyabrdagi sensatsiyasi: AQSH Prezidenti Truth Social tarmog‘ida ikkala tomon energetikaga hujum qilmaslikka kelishganini va dizel narxlarining oshishiga ushbu urush sabab bo‘layotganini yozib chiqqan edi;

• Deeskalatsiya — katta tinchlik yo‘li: Zelenskiy urushni to‘xtatish shartligini eslatib: «Muhim infratuzilma bo‘yicha keskinlikni pasaytirish (deeskalatsiya) katta tinchlik sari birinchi qadam bo‘lishi mumkin», — dedi;

• Hamkorlardan aniq harakatlar kutilmoqda: Ukraina tomoni ushbu masala bo‘yicha xalqaro hamkorlar, xususan G‘arb va AQSHdan aniq, amaliy va kafolatlangan takliflar kutayotganini bildirdi.

Donald Trampning kelishuv haqidagi xabaridan so‘ng Zelenskiyning ochiqlagan pozitsiyasi ushbu tashabbusning murakkab shartlarga ega ekanini va har tomonlama tekshirilgan kafolatlarsiz hayotga ko‘chmasligini ko‘rsatmoqda.

Sizningcha, Donald Tramp tilga olgan ushbu infratuzilmaviy «sulh» haqiqatga aylanishi mumkinmi yoki Zelenskiy aytganidek, Rossiya tomoni undan benzin inqirozini yumshatish uchun foydalanib, keyin yana zarbalarni davom ettiradimi? Ukraina qo‘ygan barcha shartlar to‘liq bajarilishiga ishonasizmi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda yozib qoldiring va katta siyosat sahnasidagi ushbu keskin bahslar tahlilini barcha do‘stlaringiz hamda xalqaro voqealar kuzatuvchilariga ulashing!