BMTdagi shov-shuvli boykot: O‘nlab davlatlar Netanyahuning nutqida zalni tark etdi

Nyu-York shahridagi Birlashgan Millatlar Tashkiloti qarorgohida o‘tayotgan 81-Bosh Assambleyasining yuqori darajadagi haftaligi zamonaviy diplomatiya tarixidagi eng keskin va shov-shuvli demarshlardan biriga sahna bo‘ldi. 24 sentyabr kuni minbarga Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu ko‘tarilgan lahzada jahonning o‘nlab mamlakatlari, jumladan, O‘zbekiston va Qirg‘iziston delegatsiyalari ochiq norozilik sifatida majlislar zalini namoyishkorona tark etishdi.

Zalning katta qismi bir zumda bo‘shab qolishi xalqaro hamjamiyatning Yaqin Sharqdagi keskinlik va rasmiy Tel-Aviv siyosatiga nisbatan qat’iy javob pozitsiyasini namoyish etdi. Ushbu kutilmagan va ommaviy boykot ortidan Isroil delegatsiyasi vakili BMT Bosh Assambleyasi zali bo‘ylab yurib, aynan qaysi davlatlar diplomatlari o‘rindiqlarini bo‘shatib ketganini sinchkovlik bilan qayd etdi va o‘ziga xos «ro‘yxatga olish tekshiruvi»ni o‘tkazdi. Bu voqea global media va siyosiy doiralarda yilning eng rezonansli diplomatik hodisasi sifatida baholanmoqda.

«Ommaviy boykot, bo‘shab qolgan zal va Isroil ro‘yxati»: BMTdagi voqeaning 5 ta asosiy nuqtasi

81-Bosh Assambleyadagi shov-shuvli qarama-qarshilikdan eng muhim rasmiy faktlar:

• Netanyahu minbarga chiqqanda boykot boshlandi: Isroil bosh vazirining so‘z boshlashi bilanoq ko‘plab xorijiy delegatsiyalar zalni tark etdi;

• O‘zbekiston va Qirg‘izistonning qat’iy pozitsiyasi: Markaziy Osiyo davlatlari, xususan O‘zbekiston va Qirg‘iziston delegatsiyalari ham norozilik sifatida majlis zalidan chiqib ketdi;

• Bo‘shab qolgan tribunalar: Ommaviy demarsh tufayli Netanyahu o‘z nutqini yarim bo‘sh zalda, ko‘plab asosiy hamkorlarsiz o‘tkazishga majbur bo‘ldi;

• Isroil vakillarining zaldagi tekshiruvi: Isroil tomoni zalni aylanib chiqib, qarshilik bildirgan barcha davlatlar ro‘yxatini tuzdi;

• Global siyosiy yakkalanish signali: Mazkur demarsh xalqaro hamjamiyatning BMT minbaridan turib bildirgan ochiq va birdam diplomatik ishorasi bo‘ldi.

BMT 81-Bosh Assambleyasi: Netanyahu nutqi paytidagi diplomatik reaksiya taqqosi

Majlislar zalidagi holat va delegatsiyalar harakatlari ko‘rsatkichlari:

Geosiyosiy va diplomatik ekspertiza: Nega O‘zbekistonning bu qadami yuksak baholanmoqda?

Xalqaro munosabatlar tahlilchilari va sharhlovchilarning xulosalari:

• «Adolat va prinsipiallikka asoslangan tashqi siyosat»: O‘zbekiston tashqi siyosiy vektorida xalqaro gumanitar huquq, tinchlik va insonparvarlik tamoyillari bosh o‘rinda turadi; Netanyahuning nutqiga boykot e’lon qilinishi Toshkentning BMT darajasidagi odil va mustaqil pozitsiyasidan dalolat beradi;

• Markaziy Osiyo birdamligi: O‘zbekiston va Qirg‘izistonning ushbu masalada bir xil va keskin munosabat bildirishi mintaqamizning global adolat va tinchlik masalalarida yakdil ekanini yaqqol namoyon etdi;

• Isroil tekshiruvining ahamiyati: Isroil vakillarining zalda qaydlar olib yurishi Tel-Aviv uchun bu boykot kutilmagan va jiddiy psixologik-diplomatik zarba bo‘lganini yaqqol fosh etadi.

Sizningcha, BMT minbarida Binyamin Netanyahuning nutqini boykot qilish Yaqin Sharqdagi keskinlikni to‘xtatishga qanday ta’sir ko‘rsatadi? O‘zbekiston va boshqa davlatlar delegatsiyalarining zalni tark etib bildirgan qat’iy noroziligiga shaxsan qanday baho berasiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon diplomatiyasidagi ushbu shov-shuvli tahlilni barcha yurtdoshlarimiz bilan baham ko‘ring!