Tirnoqdagi oq dog‘lar: sabablari va ularga qarshi choralar

Tirnoqlardagi oq dog‘lar ko‘pinga e’tiborini tortadi. Ushbu holat har doim ham xavfli emas, ko‘pincha oddiy shikastlanish yoki vitamin yetishmasligi natijasida paydo bo‘ladi. Ammo, agar dog‘lar uzoq vaqt saqlanib tursa, ular ichki kasalliklar belgilari bo‘lishi mumkin. Keling, tirnoqlardagi oq dog‘lar yuzaga kelishi sabablari haqida o‘rganaylik.

Mexanik shikastlanish

Tirnoqlarda paydo bo‘lgan kichik oq dog‘lar tibbiyotda leukonychia deb ataladi va ularning eng keng tarqalgan sababi mexanik shikastlanishdir. Bunday holat tirnoq plitasi yoki tirnoq matrikasiga zarar yetganda yuzaga keladi. Masalan, tirnoqni qattiq jismlarga urish, uni siqib qo‘yish, manikyur paytida ehtiyotkorlik qilish yoki tirnoqni chaynash oq nuqta paydo bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bu dog‘lar odatda sog‘liq uchun xavf tug‘dirmaydi, lekin estetik noqulaylikka olib kelishi mumkin.

Mexanik shikastlanishdan hosil bo‘lgan oq dog‘lar tirnoq bilan birga o‘sadi va vaqt o‘tishi bilan yuqoriga ko‘tarilib, tirnoq uchiga yetganda tabiiy ravishda yo‘qoladi. Tirnoqlarning o‘sish tezligi odamlar orasida turlicha bo‘lgani uchun bu jarayon qo‘l tirnoqlarida bir necha hafta yoki oy davom etishi, oyoq tirnoqlarida esa hattoki bir yilgacha cho‘zilishi mumkin.

Vitamin va mineral yetishmovchiligi

Tirnoqlarda oq dog‘larning paydo bo‘lishi nafaqat mexanik shikastlanish, balki organizmda vitamin va mineral moddalar yetishmasligi bilan ham bog‘liq bo‘lishi mumkin. Rux, kaltsiy va temir tanqisligi ko‘pincha bunday belgilarni keltirib chiqaradi. Bu moddalar tirnoq hujayralarining sog‘lom shakllanishida muhim ahamiyatga ega. Masalan, rux yetishmasa, tirnoqlar mo‘rtlashadi va ular kichik oq nuqtalar ko‘rinishi boshlaydi. Kaltsiy tanqisligi suyak va tirnoqlarni zaiflashtiradi, temir yetishmovchiligi esa qon aylanishini susaytirib, tirnoqlarga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Bunday holatda ovqatlanish tartibiga e’tibor berish juda muhim. Ratiosda

• Ruxga boy mahsulotlar: yong‘oq, loviya, tuxum, dengiz mahsulotlari;

• Kaltsiy manbalari: sut va sut mahsulotlari, ko‘katlar;

• Temirga boy oziq-ovqatlar: qizil go‘sht, jigar, ismaloq va olma.

Shuningdek, to‘g‘ri ovqatlanish bilan birga sog‘lom turmush tarzini yo‘lga qo‘yish, stressni kamaytirish va yetarlicha uxlash ham tirnoq sog‘ligini tiklashda katta rol o‘ynaydi.

Allergik reaktsiya

Oq dog‘larning yana bir sababi allergik reaksiyalar hisoblanadi. Ko‘pincha bu holat kimyoviy moddalar bilan bevosita ishlaganda kuzatiladi. Masalan, tirnoq bo‘yog‘i, laklarni tozalovchi asetonsiz vositalar yoki maishiy kimyoviy moddalar ta’siri natijasida tirnoq yuzasida mayda oq dog‘lar paydo bo‘lishi ehtimoli yuqori. Bunday allergik reaktsiya tirnoq plastinkasini zaiflashtiradi, mo‘rtlashtiradi va ba’zan qichishish ham kuzatiladi.

Ushbu muammoning oldini olish uchun tirnoqlarga muntazam dam berish, lakni tez-tez ishlatmaslik, sifatli va arzon bo‘yoqlardan voz kechish zarur. Uy yumushlarida yoki kimyoviy vositalar bilan ishlaganda himoya qo‘lqopi kiyish tavsiya etiladi. Shuningdek, tirnoqlarni namlantiruvchi yog‘ va maxsus parvarish vositalaridan foydalanish ularni mustahkam hamda sog‘lom saqlashga yordam beradi.

Tirnoq zamburugi (mikoz)

Tirnoqlarda oq dog‘lar ba’zan tirnoq zamburugi (mikoz) yoki boshqa bakterial kasalliklarning dastlabki belgisi bo‘lishi mumkin. Bunday holatda dog‘lar kichik nuqta yoki chiziq ko‘rinishida paydo bo‘lib, vaqt o‘tishi bilan kengayadi va butun tirnoq yuzasini egallashi mumkin. Shu bilan birga, tirnoq mo‘rtlashadi, sinuvchan bo‘ladi, qalinlashadi yoki rangini o‘zgartiradi. Agar ushbu alomatlar kuzatilsa, uy sharoitida davolanish yetarli bo‘lmaydi.

Bunday holatlarda dermatologga murojaat qilish muhim, chunki faqat mutaxassis tirnoqdan zarur namunani olishi, to‘g‘ri tashxis qo‘yishi va kerak bo‘lsa antifungal preparatlar bilan davolashni belgilashi mumkin.

Ichki kasalliklar

Qandli diabet, buyrak yoki jigar kasalliklari, shuningdek, yurak-qon tomir muammolari tirnoqlarda o‘z aksini topadi. Bunday holatlarda oq dog‘lar ko‘pincha yoyiq holda bo‘ladi va ular bilan birga qo‘shimcha simptomlar ham kuzatiladi. Masalan, umumiy charchoq, teri rangi o‘zgarishi, shishlar, soch to‘kilishi yoki organizmning boshqa a’zolarida noqulaylik sezilishi mumkin. Shu sababli, tirnoqlarda noodatiy o‘zgarishlar paydo bo‘lsa, ayniqsa, ular uzoq vaqt saqlansa yoki boshqa belgilar bilan birga kuzatilsa, shifokorga murojaat qilish tavsiya etiladi. Bu ichki kasalliklarni erta aniqlash va davolash imkoniyatini beradi.