Har beshinchi o‘zbekistonlik qarzdor: Markaziy bank kredit bo‘yicha shov-shuvli raqamlarni ochdi

Markaziy bank O‘zbekistonda ilk bor Milliy moliyaviy ommaboplik indeksi natijalarini e’lon qildi. Hisobotda mamlakatdagi katta yoshli aholining kredit olish faolligi, qarzdorlik darajasi va mikromoliya tashkilotlariga bo‘lgan talab bo‘yicha muhim statistik ko‘rsatkichlar ochiqlandi.

Ma’lumotlarga qaraganda, bugungi kunda yurtimizda har beshinchi katta yoshli fuqaro bank kreditlaridan foydalanmoqda, qarz oluvchilarning salmoqli qismi esa bir nechta kredit majburiyatini bir vaqtda to‘lamoqda.

1 kishiga 1,7 ta kredit: Aholining qarzdorlik statistikasi

Markaziy bank tahlillari fuqarolarning kredit bozoridagi ishtiroki bo‘yicha quyidagi asosiy ko‘rsatkichlarni ko‘rsatdi:

• Har beshinchi kishi qarz olgan: Katta yoshdagi aholining 20 foizi tijorat banklarida amaldagi faol kredit hisobvaraqlariga ega;

• Mikromoliya xizmatlari: Aholining yana 7 foizi mikromoliya tashkilotlari va lombardlar xizmatidan foydalanib kelmoqda;

• Bir vaqtda bir nechta kredit: Bankdan qarz olgan mijozlarning 29 foizi bir vaqtning o‘zida bittadan ortiq kredit majburiyatiga ega. O‘rtacha hisobda esa har bir qarz oluvchiga 1,7 ta kredit to‘g‘ri kelmoqda.

80% kreditlar onlayn berilmoqda: Tezlik va nazorat

Mamlakat moliya bozorida raqamlashtirish jarayonlari keskin oshgani sababli chakana qarzlarni olish tartibi sezilarli darajada yengillashgan:

• Inson omilisiz rasmiylashtirish: Yangi chakana kreditlarning qariyb 80 foizi bank xodimlari aralashuvisiz, skoring va avtomatlashtirilgan tizimlar orqali onlayn tarzda ajratilmoqda;

• 98 foizlik ma’lumotlar bazasi: Katta yoshdagi fuqarolarning 98 foizi to‘g‘risidagi moliyaviy ma’lumotlar yagona Kredit byurosi bazasiga kiritilgan. Bu tijorat banklariga mijozning qarz yukini oldindan aniqlash va to‘lov qobiliyatini baholash imkonini bermoqda.

Ortiqcha qarzdorlik xavfi: Markaziy bank nimadan ogohlantirdi?

Kredit olish imkoniyatlari kengaygani sari regulyator ortiqcha moliyaviy yuk va qarz botqog‘iga botish xavfidan ogohlantirmoqda:

• To‘lov qobiliyatini baholash: Markaziy bank har bir fuqaroning barcha majburiyatlarini to‘liq hisobga olish va kredit shartlarini uning real daromadiga moslashtirish zarurligini ta’kidladi;

• Xavflarni oldindan jilovlash: Asosiy maqsad — aholi o‘rtasida surunkali qarzdorlik yuzaga kelishining oldini olish va bank tizimi barqarorligini saqlashdan iborat.