Mamlakatimizda oila institutini mustahkamlash va aholi farovonligini oshirish borasida olib borilayotgan islohotlar o‘z mevasini bermoqda. «Oila va gender» ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan o‘tkazilgan keng ko‘lamli sotsiologik tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, o‘zbek oilalarida baxtiyorlik hissi yildan-yilga yuksalib bormoqda.
Tadqiqot ko‘lami va metodologiyasi
Joriy yilning mart-aprel oylarida Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Toshkent shahri va barcha viloyatlarni qamrab olgan so‘rovnomada 12 697 nafar respondent ishtirok etdi. Oilalarning holati 8 ta asosiy indikator va 21 ta subindikatordan iborat maxsus integral indeks asosida baholandi. Bunda iqtisodiy farovonlikdan tortib, ta’lim imkoniyatlari, sog‘liqni saqlash va oilaviy qadriyatlarning ahamiyatigacha bo‘lgan barcha muhim jihatlar e’tibor markazida bo‘ldi.
Baxtlilik indeksi: Barqaror o‘sish dinamikasi
Metodikaga ko‘ra, indeks -1 dan +1 gacha bo‘lgan shkalada o‘lchanadi. Tahlillarga ko‘ra, 2026 yilda O‘zbekiston oilalarining umumiy baxtlilik indeksi 0,618 ballni tashkil etdi. Ushbu ko‘rsatkich baxtlilik darajasi «yuqori» ekanidan dalolat beradi.
Solishtirish uchun raqamlarga nazar tashlasak:
2023 yil: 0,560 ball;
2025 yil: 0,611 ball;
2026 yil: 0,618 ball.
So‘nggi to‘rt yil ichida baxtlilik indeksi o‘rtacha +0,058 ballga oshgani oilalarimizdagi ijobiy muhitning barqarorligini namoyon etadi.
Asosiy yutuqlar va ijobiy o‘zgarishlar
Tadqiqot davomida deyarli barcha yo‘nalishlarda o‘sish qayd etildi:
Oilaviy qadriyatlar: Mazkur ko‘rsatkich eng yuqori pog‘onalarda saqlanib qolmoqda — 2023 yildagi 0,720 balldan 2026 yilda 0,793 ballga yetdi.
Iqtisodiy farovonlik: Oilalarning moddiy ahvoli yaxshilanishi natijasida indikator 2025 yildagi 0,414 balldan 0,439 ballga ko‘tarildi.
Ish bilan ta’minlanganlik: Eng katta sakrash shu sohada kuzatildi — 2023 yildagi 0,337 balldan 0,489 ballgacha o‘sish qayd etildi.
Ta’lim va davlat xizmatlari: Ta’lim olish imkoniyati 0,522 ballni, davlat organlari faoliyatidan qoniqish esa 0,514 ballni tashkil etib, fuqarolarning davlat islohotlariga ishonchi ortganini ko‘rsatdi.
Demografik barqarorlik: Ushbu yo‘nalish 0,831 ball bilan eng yuqori barqarorlik ko‘rsatkichi bo‘lib turibdi.
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, oilaviy hayotdan mamnunlik va baxtlilikni his qilish indikatorining 0,750 ballga yetgani yurtimizdagi har bir xonadonda xotirjamlik va shodlik hukm surayotganining eng yorqin ifodasidir.
Sizningcha, oilaning baxtli bo‘lishida eng asosiy omil nima: iqtisodiy farovonlikmi yoki ma’naviy qadriyatlar?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
