Andijondagi shov-shuvli mojaro: «G‘amxo‘rlik» markazida nogiron bolalarga zo‘ravonlik qilingan
Andijon viloyati Qo‘rg‘ontepa tumanidagi imkoniyati cheklangan bolalarga mo‘ljallangan «G‘amxo‘rlik» markazi atrofida sodir bo‘lgan voqea butun jamoatchilikni larzaga keltirdi. Himoyaga va mehrga muhtoj bo‘lgan nogironligi bor tarbiyalanuvchilarga nisbatan xodimlar tomonidan qo‘pol jismoniy kuch ishlatilgani aks etgan videolavhalar ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgach, mas’ul organlar tomonidan favqulodda tekshiruv o‘tkazildi. Surishtiruv yakunida 6 nafar tarbiyachi va 1 nafar hamshira darhol lavozimidan ozod etildi, nazoratni susaytirgan rahbarlarga qat’iy intizomiy jazo berildi.
Quyida bolalar huquqlarini oyoqosti qilish bilan bog‘liq mazkur rezonansli voqea tafsilotlari, tekshiruv xulosalari va qo‘llanilgan jazo choralarini batafsil tahlil qilamiz.
1. Ijtimoiy tarmoqlardagi fosh etuvchi tasvirlar: Mojaro qanday boshlandi?
Voqea Qo‘rg‘ontepa tumanidagi nogironligi bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan «G‘amxo‘rlik» markazida sodir bo‘lgan. Ijtimoiy tarmoqlarda muassasa xodimlarining ojiz va o‘zini himoya qila olmaydigan bolalarga nisbatan qo‘l ko‘tarib, jismoniy kuch ishlatayotgani tasvirlangan lavhalar tarqaldi.
Ushbu videojarayon jamoatchilik, faollar va ota-onalar o‘rtasida keskin e’tiroz va nafrat to‘lqinini keltirib chiqardi. Voqea oshkor bo‘lishi bilanoq, sohaga mas’ul bo‘lgan tegishli davlat tashkilotlari, xususan, Ijtimoiy himoya milliy agentligi hamda huquq-tartibot idoralari voqea joyiga shoshilinch ishchi guruhini safarbar etdi.
2. Ishdan bo‘shatish va intizomiy jazo: 7 nafar xodim chetlatildi
O‘tkazilgan dastlabki xizmat tekshiruvlari natijasida tarbiyalanuvchilarga nisbatan shafqatsiz muomalada bo‘lish, kasb etikasini buzish va jismoniy kuch ishlatish faktlari o‘z tasdig‘ini topdi.
Ko‘rilgan choralar tafsiloti:
7 nafar xodim darhol bo‘shatildi: Bolalarga nisbatan bevosita zo‘ravonlik sodir etgan 6 nafar tarbiyachi hamda o‘z xizmat vazifasiga sovuqqonlik bilan qaragan 1 nafar hamshira bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilindi va ular lavozimidan ozod etildi;
Mas’ullarga jazo tayinlandi: Tarbiyachilar va markaz xodimlari ustidan yetarli darajada kundalik nazorat o‘rnatmagan, muassasada beparvolikka yo‘l qo‘ygan mas’ul rahbar xodimlarga nisbatan qat’iy intizomiy jazo choralari qo‘llanildi;
Maxsus o‘rganish davom etmoqda: Muassasa faoliyati kompleks tarzda qayta tekshirilib, barcha bolalarning salomatlik va ruhiy holati chuqur tibbiy ko‘rikdan o‘tkazilmoqda.
3. «G‘amxo‘rlik» markazi aslida qanday vazifani bajarishi kerak?
«G‘amxo‘rlik» markazlari — bu ruhiy rivojlanishida buzilish bo‘lgan va alohida parvarishga muhtoj 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan imkoniyati cheklangan bolalarga ijtimoiy, tibbiy va reabilitatsiya yordamini ko‘rsatishga ixtisoslashgan maxsus davlat muassasalari hisoblanadi.
Bunday maskanlarda ishlaydigan xodimlar:
Yuqori sabr-toqat va psixologik tayyorgarlikka ega bo‘lishi;
Bolalarning har tomonlama xavfsizligi va sog‘lom muhitini kafolatlashi;
Bolaga nisbatan har qanday ko‘rinishdagi — jismoniy, ruhiy yoki emotsional bosimga yo‘l qo‘ymasligi shart.
Shunday maskanda faoliyat yurita turib, mehrga muhtoj bolalarga zo‘ravonlik qilinishi — kasbiy burchga ham, umuminsoniy tamoyillarga ham mutlaqo zid keladigan holatdir.
4. Zo‘ravonlikka qarshi kurash: 1246 ishonch telefoni va qonunchilik talabi
Mamlakatimizda bolalarga nisbatan zo‘ravonlikning barcha shakllariga qarshi kurashish tizimi tubdan kuchaytirilmoqda. Jumladan:
«1246» yagona qisqa raqami: O‘zbekistonda bolalarga nisbatan jismoniy yoki ruhiy zo‘ravonlik, qarovsizlik hamda ularning hayotiga tahdid soluvchi holatlar haqida tezkor xabar berish maqsadida tunu kun faoliyat yurituvchi ishonch telefoni mavjud.
Javobgarlikning muqarrarligi: Bolalarga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlik o‘tkazgan shaxslar nafaqat ishdan bo‘shatilish, balki qonunchilikka asosan ma’muriy va jinoiy javobgarlikka tortilishi belgilab qo‘yilgan.
Holat yuzasidan huquq-tartibot organlari tomonidan tergovga qadar tekshiruv harakatlari davom ettirilmoqda va voqeaga huquqiy baho berilishi ta’minlanadi.
Xulosa va jamoatchilik munosabati
Andijondagi hodisa jamiyatdagi eng ojiz qatlam — imkoniyati cheklangan bolalar saqlanadigan maskanlarda nazorat mexanizmlarini, videokuzatuv tizimlarini va xodimlarni ishga qabul qilish mezonlarini qayta ko‘rib chiqish zarurligini yana bir bor ko‘rsatdi. Faqatgina ishdan bo‘shatish bilan cheklanmasdan, aybdorlarning qonun oldida javob berishi bunday holatlarning oldini olishda muhim pretsedent bo‘lishi shart.
Sizningcha, maxsus bolalar markazlarida bunday zo‘ravonliklarning oldini olish uchun qanday nazorat choralarini joriy qilish zarur? Videokameralarni ota-onalar va onlayn kuzatuv uchun ochiq qilib qo‘yish kerakmi? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!
Izohlar 0
…