Talaba xotin-qizlar uchun ulkan imkoniyat: Hokimliklar kontrakt pulini to‘lab beradi
O‘zbekistonda ehtiyojmand va ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarda ulg‘ayayotgan talaba xotin-qizlar uchun oliy ma’lumot olish eshiklari yanada kengroq ochilmoqda. Prezidentning maxsus qaroriga muvofiq, har yili har bir viloyatdan yuzlab iqtidorli va ehtiyojmand talaba qizlarning yillik shartnoma to‘lovlari mahalliy hokimliklar budjeti hisobidan to‘liq qoplab berilmoqda. Xo‘sh, ushbu imtiyozli moliyaviy dasturga kimlar da’vogarlik qilishi mumkin, kvotalar kurslar kesimida qanday taqsimlanadi va dasturda qanday muhim cheklovlar mavjud?
Quyida mahalliy hokimliklar tomonidan kontraktlarni qoplab berish mexanizmi, talabgorlarga qo‘yiladigan aniq mezonlar va jarayonning asosiy tafsilotlarini batafsil tahlil qilamiz.
1. Hududlar kesimidagi kvota: Har bir viloyatga yiliga 150 ta o‘rin
Prezidentning «Xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash, ularning jamiyat hayotidagi faol ishtirokini ta’minlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori oliy ta’lim olish istagidagi xotin-qizlarga ulkan imtiyozlar taqdim etdi.
Hujjatda belgilangan mexanizmga ko‘ra, kontrakt to‘lovlari bevosita mahalliy hokimliklar budjeti mablag‘lari hisobidan qoplab beriladi. Mazkur ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tizimi doirasida:
Yillik umumiy kvota: Har bir viloyatdan, Toshkent shahri va Qoraqalpog‘iston Respublikasidan jami 150 nafar talaba xotin-qizning kontrakt puli davlat tomonidan to‘liq to‘lanadi.
1-kurs talabalari uchun: Jami o‘rinlarning 40 nafari endigina talabalik baxtiga muyassar bo‘lgan 1-bosqich talaba qizlariga ajratiladi.
Yuqori kurs talabalari uchun: Kvotaning qolgan asosiy qismi — 100 nafardan ziyod o‘rin ikkinchi va undan yuqori kurslarda muvaffaqiyatli tahsil olayotgan talaba qizlar uchun yo‘naltiriladi.
Bunday taqsimot nafaqat yangi qabul qilingan yoshlarni, balki kontrakt to‘lovini to‘lashda qiyinchilikka duch kelayotgan yuqori kurs talabalarining ham o‘qishni muvaffaqiyatli yakunlashini kafolatlaydi.
2. Kimlarning kontrakti to‘lab beriladi? Imtiyoz oluvchilar toifasi
Mahalliy hokimliklar hisobidan beriladigan bu moliyaviy yordam manzilli va adolatli bo‘lishi uchun aniq ijtimoiy toifalar belgilab berilgan. Mazkur imkoniyatga quyidagi mezonlarga mos keluvchi talaba qizlar da’vogarlik qilishi mumkin:
Kam ta’minlangan oilalar farzandlari: Oilasi rasman «Ijtimoiy himoya yagona reyestri» axborot tizimiga kiritilgan oilalarning qizlari;
Ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lganlar: Chin yetim yoki turli sabablarga ko‘ra ota-ona qaramog‘isiz qolgan talaba qizlar;
Boquvchisini yo‘qotgan oilalar: Oila boquvchisi vafot etgan yoki nogironligi bo‘lgan shaxslar oilasida tarbiyalanayotgan qizlar;
Yolg‘iz onalar farzandlari: Voyaga yetmagan farzandlarini yolg‘iz tarbiyalayotgan ayollarning talaba qizlari.
Mazkur mezonlar eng og‘ir ijtimoiy sharoitda qolgan va bilim olishga intilayotgan iqtidorli qizlarning ta’lim olishiga davlat tomonidan suyanchiq bo‘lishni maqsad qilgan.
3. Diqqat qiling: Qanday hollarda kontrakt puli qoplanmaydi?
Hokimlik tomonidan kontrakt pulini to‘lab berish tizimida qat’iy belgilangan taqiq va cheklovlar mavjud. Quyidagi holatlarda talabalar mazkur imtiyozdan foydalana olmaydi:
Ikkinchi mutaxassislik: Agar talaba qiz ikkinchi oliy ma’lumot (ikkinchi mutaxassislik) bo‘yicha tahsil olayotgan bo‘lsa, uning shartnoma to‘lovi qoplab berilmaydi. Dastur faqatgina birinchi oliy ta’limni olayotganlar uchun amal qiladi.
Xususiy va nodavlat OTMlar: Mazkur moliyaviy imtiyoz O‘zbekistondagi xususiy (nodavlat) oliy ta’lim muassasalari talabalariga tatbiq etilmaydi.
Xorijiy oliygohlar: Mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan xorijiy OTMlar filiallarida kontrakt asosida o‘qiyotgan xotin-qizlarning to‘lovlari ham ushbu tartibda to‘lanmaydi.
Imtiyoz faqatgina O‘zbekiston Respublikasining davlat oliy ta’lim muassasalari bakalavriat va magistratura yo‘nalishlarida tahsil oluvchi talabalarga nisbatan amal qiladi.
4. Hujjat topshirish va jarayonning ahamiyati
Talabgorlar o‘zlari doimiy ro‘yxatda turgan hududdagi (tuman yoki shahar) hokimligiga, shuningdek, Oila va xotin-qizlar bo‘limiga murojaat qilishlari lozim. Taqdim etilgan arizalar maxsus tuzilgan hududiy komissiyalar tomonidan ko‘rib chiqiladi va ustuvorlik mezonlariga ko‘ra tasdiqlanadi.
To‘lov to‘g‘ridan to‘g‘ri mahalliy hokimlik tomonidan tegishli davlat oliy ta’lim muassasasining hisob raqamiga o‘tkazib beriladi. Bu esa talabalarga kontrakt to‘lovi tashvishidan xoli bo‘lib, to‘liq e’tiborini ilm olish va kasbiy mahoratni oshirishga qaratish imkonini yaratadi.
Xulosa va jamoatchilik munosabati
Har bir hududdan 150 nafar ehtiyojmand talaba qizning kontrakt puli davlat budjeti hisobidan qoplanishi — bu mamlakatda ayollarning ta’lim olishini rag‘batlantirish, ularning jamiyatda munosib o‘rin egallashi va iqtisodiy erkinligini ta’minlash yo‘lidagi ulkan qadamdir.
Sizningcha, har bir viloyat uchun ajratilgan 150 talik kvota yetarlimi yoki bu raqamni yanada oshirish kerakmi? Hususiy va xorijiy OTMlarda o‘qiyotgan ehtiyojmand qizlarga ham bunday imtiyoz berilishi lozim deb hisoblaysizmi? Fikr va mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va bu muhim xabarni talaba qizlar bilan ulashing!
Izohlar 0
…