Skuterlar hayot uchun xavf tug‘dirmoqda: Haydovchilik guvohnomasi talab etilishi sabablari

O‘zbekiston yo‘llarida so‘nggi paytlarda ommalashib borayotgan moped va skuterlar bilan bog‘liq YTHlar soni jiddiy xavotir uyg‘ota boshladi. Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati (YHXX) 2026 yilning dastlabki 8 oyi yakunlari bo‘yicha ushbu transport vositalari ishtirokidagi baxtsiz hodisalar yuzasidan keskin statistikani e’lon qildi.

Taqdim etilgan rasmiy raqamlar moped va skuterlarni tartibga solish, ularni boshqarish uchun haydovchilik guvohnomasi hamda davlat raqam belgilarini joriy etish tashabbusi nechog‘lik hayotiy zaruratga aylanganini isbotlamoqda.

Ayanchli oqibatlar: 8 oy ichida 89 kishi hayotdan ko‘z yumdi

YHXX hisobotiga ko‘ra, joriy yilning o‘tgan sakkiz oyida mamlakatimiz bo‘ylab ikki g‘ildirakli kichik transport vositalari bilan bog‘liq quyidagi ko‘ngilsiz holatlar qayd etilgan:

• YTHlar soni: Skuter va mopedlar ishtirokida jami 563 ta yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘lgan;

• Tan jarohati olganlar: Avariyalar oqibatida 488 nafar fuqaro turli darajadagi og‘ir tan jarohatlarini olgan;

• O‘lim holatlari: Eng achinarlisi, mazkur YTHlar tufayli 89 nafar inson bevaqt hayotdan ko‘z yumgan.

Qoidabuzarliklar keskin oshdi: 300 tadan 4 312 tagacha

Ma’lumotlarda haydovchilarning yo‘l harakati intizomiga bepisandligi keskin yomonlashgani yaqqol ko‘rinadi:

• 14 barobardan ortiq o‘sish: Agar 2025 yil davomida moped va skuter boshqargan shaxslar tomonidan qoidabuzarlik sodir etish bilan bog‘liq 300 ga yaqin holat qayd etilgan bo‘lsa, 2026 yilning o‘tgan 8 oyida bu ko‘rsatkich naq 4 312 tani tashkil etgan;

• Mast va hujjatsiz haydovchilar: Aniqlangan qoidabuzarliklarning 162 ta holatida skuter haydovchilari nafaqat tegishli hujjatlarga ega bo‘lmagan, balki transportni spirtli ichimlik ta’sirida, ya’ni mast holda boshqarib ketayotganda to‘xtatilgan.

Nega haydovchilik guvohnomasi va qat’iy talab zarur?

Soha mutaxassislari ushbu raqamlarni oddiy statistika emas, balki insonlar hayotiga tahdid soluvchi jiddiy omil sifatida baholamoqda:

• Mas’uliyat va bilim tanqisligi: Haydovchilik guvohnomasisiz, yo‘l harakati qoidalarini puxta o‘rganmasdan katta serqatnov yo‘llarga chiqayotgan yoshlar va kuryerlar ko‘pincha svetoforning qizil chirog‘iga to‘xtamaslik, qarshi yo‘nalishga chiqib ketish va xavfli manyovrlar qilish oqibatida fojialarga sabab bo‘lmoqda;

• Huquqiy javobgarlik: Guvohnoma, davlat raqami va sug‘urta polisining talab etilishi boshboshdoshlikka chek qo‘yib, har bir harakat ishtirokchisining xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan muhim qonuniy himoyadir.

YHXX barcha ota-onalar, yoshlar va yo‘lovchi tashish hamda yetkazib berish xizmatlarida faoliyat yurituvchilarni yo‘llarda ehtiyotkor bo‘lishga, tezlikni oshirmaslikka va himoya shlemlaridan doimiy foydalanishga chaqirmoqda.