Toshkentda 18 yoshli talaba qo‘lga olindi: 820 mln so‘mlik “biznes” fosh bo‘ldi

Toshkent shahrida noqonuniy kripto-aktivlar aylanmasi va virtual xizmatlar savdosi bilan shug‘ullanib kelgan 18 yoshli talaba Davlat xavfsizlik xizmati (DXX) hamda Toshkent shahar IIBB xodimlari tomonidan o‘tkazilgan hamkorlikdagi tezkor-qidiruv tadbirida qo‘lga olindi. U litsenziyasiz xorijiy kripto-birja orqali yirik miqdordagi mablag‘larni aylantirgan.

Dastlabki tergov ma’lumotlariga ko‘ra, poytaxtdagi nufuzli davlat oliygohlaridan birida tahsil oluvchi yigit bir yilga yaqin vaqt mobaynida 64 715 USDT miqdoridagi kripto-aktivlarning oldi-sotdi operatsiyalarini amalga oshirib kelgan.

Tezkor surishtiruv tafsilotlari va aniqlangan dalillar

Huquq-tartibot organlari tomonidan mazkur holat bo‘yicha quyidagi muhim faktlar ochiqlandi:

• Qonunbuzarlik muddati va platformasi: 2008 yilda tug‘ilgan talaba 2025 yilning dekabr oyidan 2026 yilning oktyabr oyiga qadar tegishli litsenziyasiz holda «Bitget» kripto-birjasi platformasida uzluksiz faoliyat yuritgan;

• Aylanma hajmi va ko‘lami: Gumonlanuvchi turli tranzaksiyalar orqali jami 64 715 USDT (qariyb 770–820 million so‘m ekvivalentida) miqdoridagi mablag‘ni aylantirgan, qo‘lga olingan vaqtida esa uning elektron hamyonida yana 450 USDT borligi aniqlangan;

• Virtual telefon raqamlari savdosi: Talaba faqat kripto-operatsiyalar bilan cheklanmay, Telegram messenjeri orqali dunyoning 140 ta xorijiy davlatiga tegishli bo‘lgan virtual telefon raqamlarini sotish bilan ham tizimli shug‘ullangan;

• Shaxsi va qo‘zg‘atilgan ish: Ushlangan yigit Toshkent tumanida yashovchi, poytaxtdagi nufuzli davlat oliy ta’lim muassasalaridan birining talabasi bo‘lib chiqdi; holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, dastlabki tergov harakatlari olib borilmoqda.

O‘zbekiston qonunchiligidagi cheklovlar: Chet el birjalarida savdo qilish nega taqiqlangan?

Huquq-tartibot organlari fuqarolarga kripto-aktivlar sohasidagi milliy qonunchilik talablarini yana bir bor eslatib o‘tadi:

• Majburiy litsenziyalash talabi: O‘zbekiston Respublikasi hududida kripto-aktivlar aylanmasi bilan bog‘liq har qanday operatsiyalar faqat tegishli litsenziyaga ega bo‘lgan milliy provayderlar (mahalliy birjalar va rasmiy P2P maydonlari) orqali amalga oshirilishi shart;

• Javobgarlik choralari: Vakolatli organning ruxsatnomasisiz chet el birjalarida savdo qilish, noqonuniy oldi-sotdi va vositachilik xizmatlarini ko‘rsatish to‘g‘ridan to‘g‘ri jinoiy javobgarlikni keltirib chiqaradi.

Yoshlar orasida kripto-birjalar orqali tez va oson daromad olishga bo‘lgan qiziqishning ortishi qonun talablarini chetlab o‘tishga asos bo‘la olmaydi hamda bunday noqonuniy harakatlarning barchasi huquqiy oqibatlarga olib keladi.