Do‘lana terish qimmatga tushdi: Navoiyda ikki kishi yirik miqdorda jarimaga tortildi

Navoiy viloyatida ekoinspektorlar tomonidan o‘tkazilgan navbatdagi reyd tadbiri tog‘li hududda tabiat ne’matlarini terish bilan band bo‘lgan ikki nafar mahalliy fuqaro uchun kutilmagan moliyaviy yo‘qotish bilan yakunlandi. Xatirchi tumanida joylashgan «Angidon» mahallasining tog‘li hududlarida tegishli ruxsatnomasiz yovvoyi do‘lana mevasini tergan ikki shaxsga nisbatan jami 7 million 480 ming so‘m miqdorida ma’muriy jarima qo‘llanildi.

Bundan tashqari, ular tabiatga yetkazilgan zararni ham o‘z cho‘ntaklaridan qoplashga majbur bo‘ladilar.

«Qo‘lga tushganlar»: Voqea tafsiloti va bayonnoma

Navoiy viloyati Ekologiya va iqlim o‘zgarishi boshqarmasining rasmiy xabariga ko‘ra, voqea ekopolitsiya xodimlarining tog‘li hududlarda atrof-muhit muhofazasi yuzasidan olib borayotgan kuzatuvlari vaqtida sodir bo‘lgan:

• Qonunbuzarlar: Sh.S. va Yo.R. ismli fuqarolar tog‘ bag‘rida tabiiy ravishda o‘suvchi do‘lana mevasini noqonuniy ravishda yig‘ib, olib ketayotgan vaqtida aniqlangan;

• Ma’muriy modda: Ularga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 79¹-moddasi 1-qismi (O‘simlik dunyosi obyektlarini yig‘ish, tayyorlash va ulardan foydalanish tartibi hamda shartlarini buzish) bilan bayonnoma rasmiylashtirildi;

• Differensial jazo: Huquqbuzarlarning biriga bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 10 baravari (3 million 700 ming so‘m), ikkinchisiga esa BHMning 7 baravari (2 million 590 ming so‘m) miqdorida jarima solindi;

• Zararni qoplash: Jarimadan tashqari, ulardan tabiatga yetkazilgan zarar sifatida yana 1 million 3 ming 200 so‘m majburiy tartibda undiriladigan bo‘ldi. Natijada ushbu do‘lana sayohati fuqarolarga jami 8,5 million so‘mga yaqin mablag‘ga tushdi.

Yovvoyi mevalarni terish nega qonunbuzarlik hisoblanadi?

Ko‘pchilik uchun tabiat bag‘ridagi yovvoyi mevalarni yig‘ish oddiy va zararsiz ishdek tuyulishi mumkin, biroq O‘zbekiston qonunchiligiga ko‘ra bu jarayon qat’iy nazorat qilinadi:

• Tabiiy muvozanatni saqlash: Me’yordan ortiq va tartibsiz ravishda o‘simliklarni yig‘ish ularning qayta tiklanishiga to‘sqinlik qiladi, urug‘lanish zanjirini buzadi va mahalliy ekotizimga zarar yetkazadi;

• Auksion tartibi: Vazirlar Mahkamasining amaldagi qarorlariga muvofiq, yovvoyi holda o‘suvchi o‘simliklar va ularning mevalarini (shu jumladan do‘lana, na’matak va boshqalarni) tijoriy yoki katta hajmda yig‘ish uchun maxsus foydalanish huquqini faqat elektron onlayn-auksion savdolari orqali olish mumkin;

• Reydlar kuchaytirilmoqda: So‘nggi vaqtlarda ekopolitsiya va inspektorlar tomonidan tog‘li hamda o‘rmon hududlarida noqonuniy terimchilar va brakonerlarga qarshi kurash kuchaytirilgan bo‘lib, muntazam ravishda dronlar va maxsus texnikalar yordamida nazorat olib borilmoqda.

Ekologlar fuqarolarni tabiiy resurslardan foydalanishda qonun hujjatlariga qat’iy rioya qilishga, aks holda bir necha kilogramm tabiiy ne’matlar uchun yirik miqdordagi ma’muriy jarimalarga tortilishi mumkinligidan ogohlantiradi.