Aktrisa Huvaydoning "kelin izlash" haqidagi hajviyasi tarmoqlarni larzaga soldi (video)
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- Aktrisa Huvaydo ijrosidagi «Sharapat» obrazi orqali jamiyatdagi ayrim oilalarning bo‘lajak kelinga qo‘yadigan haddan tashqari murakkab va bir-birini inkor etuvchi talablari hajv qilindi.
- Lavhada kelin topib beruvchi bilan bo‘lgan suhbatda «o‘qimishli bo‘lsin, lekin aqllilik qilmasin», «qo‘li shirin bo‘lsin, lekin nafsi to‘q bo‘lsin» kabi ziddiyatli shartlar qo‘yildi.
O‘zbek ijtimoiy tarmoqlarida milliy urf-odatlar, sovchilik va to‘y oldidan kelin tanlash borasidagi qarama-qarshi qarashlarni hajv ostiga olgan navbatdagi videolavha chinakam virusga aylanib, millionlab tomoshabinlar orasida qizg‘in bahslarga sabab bo‘ldi. Taniqli aktrisa Huvaydo tomonidan mahorat bilan ijro etilgan «Sharapat» obrazi orqali jamiyatdagi ayrim qaynona va oilalarning bo‘lajak kelinga qo‘yadigan haddan tashqari murakkab, bir-birini inkor etuvchi va mantiqsiz talablari kulgili hamda achchiq kinoya bilan ochib berildi.
Lavhada kelin topib beruvchi («sovchi») va opasi bilan so‘rida o‘tirib gurunglashayotgan Sharapat qahramoni o‘zining aql bovar qilmas talablar ro‘yxatini qatorlashtiradi: «Yaxshi qiz bo‘lsin. O‘qimishli bo‘lsin, lekin aqllilik qilmasin! Qo‘li shirin bo‘lsin, lekin nafsi to‘q bo‘lsin! Ukol qilishni, davleniyani o‘lchashni bilsin, lekin o‘zi hech ham kasal bo‘lmasin! Sepi ko‘p bo‘lsin, bitta idish sindirsa, malomatiga chidasin! Kamida ikkita tilni bilsin, lekin haq bo‘lsa ham tilini tiyib o‘tirsin! Keyin temir-tersakni ham bilsin — anavi Mahkamjon lampochkani ham almashtirishni bilmaydi-ku!».
Opasi rolidagi aktrisaning qo‘lidagi sochiqni silkitib, «Hey, Sharapat, bo‘ldi-ey!» deya uni to‘xtatishga urinishi va sovchining «Xullas, o‘zingga o‘xshagan, erkak-ayolning ishini farqlamay hammasini qiladigan qiz kerak ekan-da» degan xulosasi lavhaga mukammal nuqta qo‘yadi. Xo‘sh, ushbu kulgili sahna ortida jamiyatimizdagi qanday og‘riqli reallik yotibdi, nega bugun kelinlarga nisbatan «robot» talablari qo‘yilmoqda va Huvaydoning bu obrazi nega barchaga birdek manzur bo‘ldi?
«2 ta til, temir-tersak va chidamlilik»: Huvaydo hajviyasining 5 ta asosiy nuqtasi
Tarmoqlarda portlagan videolavhadan eng muhim kinoyaviy tezislar:
Bir-birini inkor etuvchi mantiqsizlik: Bo‘lajak kelinga «o‘qimishli bo‘lsin-u, ammo aqllilik qilmasin», «qo‘li shirin bo‘lsin-u, nafsi to‘q bo‘lsin» kabi ziddiyatli shartlar qo‘yilishi;
Tibbiy va maishiy «super-qahramonlik»: Qiz bola ukol qilish va bosim o‘lchashni bilishi, biroq o‘zi hech qachon betob bo‘lishga haqqi yo‘qligi hajv qilindi;
Sepparastlik va ayblash illati: Kelin tomonning sepi tog‘dek bo‘lishi shartligi, biroq arzimas bitta idish sinsa ham, malomat va ta’nalarga dosh berishi kerakligi ko‘rsatildi;
Erkaklar ishining ayollar bo‘yniga yuklanishi: «Kuyov bola lampochkani almashtira olmagani» uchun kelin temir-tersak va maishiy texnikani ham tushunishi shartligi fosh etildi;
Til bilish va sukut saqlash: Kamida 2 ta xorijiy tilni biladigan zamonaviy qiz haq bo‘lgan taqdirda ham «tilini tiyib» jim turishi lozimligi kinoya bilan ko‘rsatildi.
Hajviya va jamiyat realligi: Sharapat qo‘ygan «talablar» va real hayot taqqosi
Aktrisa Huvaydo ijrosidagi kinoyaviy mezonlar va milliy oilalardagi stereotiplar tahlili:
Hajviyadagi kinoyaviy talab | Ortidagi asl ijtimoiy muammo | Jamiyatdagi oqibati |
«O‘qimishli bo‘lsin, lekin aqllilik qilmasin» | Ayolning bilimi va fikrini tan olmaslik kompleksi | Oliy ma’lumotli qizlarning o‘z fikrini ayta olmasligi |
«Ukol/davleniyani bilsin, lekin kasal bo‘lmasin» | Kelinga shaxs emas, tekin hamshira va xizmatchi sifatida qarash | Ayollar salomatligining erta buzilishi va og‘ir charchoq |
«2 ta tilni bilsin, lekin tilini tiysin» | Zamonaviy qizlarni qadrlamasdan, mutlaq itoatkorlikni kutish | Oilada ruhiy bosim va nosog‘lom muhit yuzaga kelishi |
«Sepi ko‘p bo‘lsin, idish sinsa chidasin» | To‘y xarajatlari va kelin tarafni moddiy sindirish illati | Sepparastlik tufayli yangi oilalarning buzilib ketishi |
«Lampochkani ham almashtirsin (temir-tersak)» | Oila boquvchisi va erkak mas’uliyatining yo‘qolib borishi | Ayolning ham ro‘zg‘or, ham maishiy ta’mirni yolg‘iz tortishi |
Madaniy va ijtimoiy ekspertiza: Nega bu satira Discover trendlarida yetakchi bo‘ldi?
Madaniyatshunoslar, psixologlar va jamoatchilik faollarining xulosalari:
«Kulib turib yig‘laydigan» milliy muammo: Huvaydoning bu chiqishi shunchaki vayn yoki navbatdagi hazil emas; unda bugungi kunda qiz uzatayotgan va kelin tushirayotgan minglab xonadonlardagi ikkiyuzlamachilik aynan ko‘rsatib berilgan;
«Ideal robot-kelin» idealizatsiyasi: Ba’zi oilalar hali ham kelin qidirganda unga inson, kimningdir erka farzandi sifatida emas, balki barcha ishlarni qusursiz bajaradigan, dam olmaydigan va hech narsa talab qilmaydigan jonsiz robot sifatida qaraydi;
Obrazning hayotiyligi va samimiyati: Boshiga qizil ro‘molni o‘rab, qoshiga o‘sma qo‘ygan Sharapat obrazi o‘zbek mahallalaridagi to‘pori, hamma narsani o‘zi hal qiladigan kuchli, ammo shu bilan birga erkaklarni bo‘shashtirib qo‘ygan ayol tipini mukammal aks ettirgan;
Tarbiyaviy ahamiyat va jamiyat ko‘zgusi: Satira orqali odamlarga o‘zlarining tashqaridan qanchalik kulgili va mantiqsiz talablar bilan yashayotganini ko‘rsatish — jamiyatni o‘zgartirishning eng ta’sirli usullaridan biridir.
Huvaydoning ushbu hajviy roli zamonaviy nikoh va oila munosabatlarida soxta talablardan voz kechib, o‘zaro hurmat va insoniylikni birinchi o‘ringa qo‘yish kerakligini yana bir bor eslatib qo‘ydi.
Sizningcha, aktrisa Huvaydo hajv qilgan bunday «o‘qimishli, ammo lampochkani ham o‘zi almashtiradigan» kelin izlash illati bugungi real hayotimizda haqiqatan ham uchrab turadimi? Siz sovchilikda kelin va kuyov uchun eng birinchi navbatda qaysi fazilatlar muhim deb hisoblaysiz? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va barcha qaynona va kelinlar ko‘rishi shart bo‘lgan ushbu ibratli maqolani yaqinlaringiz bilan baham ko‘ring!
Izohlar 0
…