O‘zbekistonda gaz yana qimmatlashdi

O‘zbekistonda 2025 yil iyun oyining boshidan beri propan narxlarida keskin o‘sish kuzatilmoqda, deb UPL.uz xabar berdi. O‘zbekiston tovar-xom ashyo birjasi ma’lumotlariga ko‘ra, 30 may kuni 1 tonna propanning o‘rtacha narxi 5,12 mln so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, 24 iyunga kelib u 6,689 mln so‘mga yetdi. Shunday qilib, bir oyga ham yetmas vaqt ichida narx 1,569 mln so‘mga oshgan.

Mamlakatda suyultirilgan gazning ulgurji narxi ham shunga o‘xshash o‘sishni namoyon etmoqda. Iyun boshidan buyon u 30,6%ga ko‘tarilgan. Bu esa energiya manbalari bozorida barqaror o‘sish tendensiyasini ko‘rsatmoqda. 22–24 iyun kunlari oralig‘ida propan narxi yana 6,6%ga oshib, birja holatiga e’tiborni yanada kuchaytirdi.

Shu bilan birga, savdo hajmi kamaydi: 23 iyunda 1853 tonna sotilgan bo‘lsa, 24 iyunda bu ko‘rsatkich 1502 tonnaga tushdi.

Propan bozoridagi bunday o‘zgarishlar O‘zbekiston uchun yangilik emas. 2024 yil 5 iyundan 5 sentyabrgacha propan narxi 5,3 mln so‘mdan 8,9 mln so‘mgacha ko‘tarilib, 68% o‘sish qayd etilgan. Bu esa jamoatchilikda katta shov-shuvlarga sabab bo‘lgan edi. 2024 yil noyabr oyiga kelib, narxlar deyarli ikki barobar oshganidan so‘ng, Antimonopoliya qo‘mitasi birja savdolarida boshlang‘ich narxdan 20% ortiq bo‘lmagan spred chegarasini joriy etgan.

Propan narxlarining hozirgi o‘sishi turli omillar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin: logistika o‘zgarishi, jahon energiya bozoridagi o‘zgarishlar va ichki talab-ta’minot sharoiti. Savdolar hajmi kamayishi esa narx o‘sishi sharoitida xaridorlarning ehtiyotkorligi yoki taklif cheklanganligidan darak bo‘lishi mumkin.

Propan O‘zbekistonda faqat sanoatda emas, balki maishiy ehtiyojlarda ham, ayniqsa qishloq joylarda, keng qo‘llaniladi. 2024 yilgi ma’lumotlarga ko‘ra, mamlakatdagi hududiy xo‘jaliklarning taxminan 60%i suyultirilgan gazga bog‘liq.