Qishda ehtiyojmand oilalarga yordam kuchayadi: yangi choralar ma’lum qilindi

Qish mavsumi yaqinlashar ekan, ehtiyojmand oilalar uchun elektr energiyasi, gaz, ko‘mir va kommunal xizmatlar xarajatlarini yengillashtirishga qaratilgan qator yangi choralar taklif qilindi. Eng muhim yangiliklardan biri — gazlashtirilmagan hududlarda elektr energiyasi bo‘yicha imtiyozli bazaviy me’yorni oshirish.

Prezident Shavkat Mirziyoyev kuz-qish mavsumida aholini, ayniqsa, ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha takliflar taqdimoti bilan tanishdi.

Gap nafaqat bir martalik yordam haqida, balki qish davrida kommunal xarajatlarni qoplash mexanizmlarini kengaytirish va qo‘llab-quvvatlash qamrovini oshirish haqida bormoqda.

Elektr energiyasi bo‘yicha bazaviy me’yor oshiriladi

Taqdimotda isitish mavsumida gazlashmagan va tabiiy gaz yetib bormagan hududlarda elektr energiyasi bo‘yicha bazaviy me’yorni 200 kilovatt-soatdan 350 kilovatt-soatga oshirish taklifi ma’qullangan.

Bu, ayniqsa, qishda uyini elektr energiyasi yordamida isitadigan xonadonlar uchun muhim o‘zgarish bo‘lishi mumkin.

Chunki sovuq mavsumda elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyoj odatdagidan keskin ortadi. Shuning uchun gaz tarmog‘i mavjud bo‘lmagan hududlarda elektr energiyasi xarajatlarini yengillashtirish alohida ahamiyat kasb etadi.

Dekabrda ehtiyojmand oilalarga bir martalik yordam berilishi mumkin

Taqdimotda yana bir muhim taklif ilgari surildi.

Unga ko‘ra, dekabr oyida ehtiyojmand oilalarga bir martalik moddiy yordam ajratish masalasini ko‘rib chiqish taklif qilindi.

Bu chora sovuq kunlarda oilalarning eng zarur xarajatlarini qoplashda qo‘shimcha ko‘mak bo‘lishi kutilmoqda.

Biroq yordamni aniqlashda asosiy e’tibor manzillilikka qaratiladi. Ya’ni davlat ko‘magi haqiqatan ehtiyojmand bo‘lgan oilalarga yetib borishi kerak.

Yana 166 ming oila qo‘llab-quvvatlanishi mumkin

Yangiliklardan yana biri Ijtimoiy reyestrga kirmagan, ammo yordamga muhtoj oilalar bilan bog‘liq.

Taklifga ko‘ra, elektr energiyasi, gaz, ko‘mir va kommunal xizmatlar xarajatlarini qoplashda oilaning har bir a’zosiga to‘g‘ri keladigan daromad mezonini 1 million 430 ming so‘mgacha oshirish ko‘zda tutilmoqda.

Bu o‘zgarish natijasida qo‘llab-quvvatlash qamrovi yana 166 ming oilaga kengayishi rejalashtirilgan.

Shunday qilib, ijtimoiy yordam tizimi faqat rasmiy reyestrga kiritilgan oilalar bilan cheklanib qolmasdan, daromadi belgilangan mezondan past bo‘lgan boshqa ehtiyojmand xonadonlarni ham qamrab olishi mumkin.

Kompensatsiya muddati 2028 yilgacha uzaytirilishi mumkin

Elektr energiyasi va gaz bo‘yicha bazaviy me’yordan ortiq iste’mol qilingan hajm uchun xarajatlarning bir qismini qoplash mexanizmi ham davom ettirilishi taklif qilindi.

Ushbu kompensatsiya muddatini 2028 yil 1 aprelgacha uzaytirish ko‘zda tutilmoqda.

Hisob-kitoblarga ko‘ra, mazkur chora bir yilda 470 ming oilani qamrab olishi mumkin.

Bu mexanizmning uzaytirilishi qishki mavsumda energiya iste’moli yuqori bo‘ladigan xonadonlar uchun xarajatlarni yumshatishga xizmat qilishi kutilmoqda.

Og‘ir sharoitdagi 3 ming xonadonga ham yordam beriladi

Qo‘llab-quvvatlash faqat to‘lovlarni qisman qoplash bilan cheklanmaydi.

Sharoiti og‘ir mahallalardagi 3 mingta xonadonni issiqlik jihatidan himoyalash va energiya tejovchi uskunalar bilan ta’minlash ishlari ham davom ettiriladi.

Bu chora uzoq muddatda xonadonlarning energiya sarfini kamaytirish va issiqlikni samarali saqlashga qaratilgan.

Asosiy vazifa — yordamni haqiqiy egasiga yetkazish

Prezident hukumatga belgilangan yordam uchun mablag‘larni o‘z vaqtida yo‘naltirish, ehtiyojmand oilalarni aniqlashda manzillilikni ta’minlash va ajratilgan ko‘makning har bir oilaga yetib borishini nazorat qilishni kuchaytirish bo‘yicha topshiriqlar berdi.

Bu masala ayniqsa muhim. Chunki ijtimoiy yordam hajmini oshirish bilan birga uning adolatli taqsimlanishi ham ta’minlanishi kerak.

Energetika sohasida kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik masalasi avvaldan kun tartibida bo‘lib kelmoqda. Jumladan, iyul oyida Prezidentga 2026–2027 yillar kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik bo‘yicha chora-tadbirlar taqdim etilgan, gaz ta’minoti, tarmoqlarni ta’mirlash va yoqilg‘i zaxiralarini shakllantirish vazifalari belgilangan edi.

Shuningdek, yoqilg‘i-energetika sohasidagi murojaatlarni tahlil qilish natijasida elektr va gaz ta’minotida muammolar kuzatilayotgan hududlarni aniqlab, ular bo‘yicha manzilli choralar ko‘rish vazifasi qo‘yilgan.

Energetika korxonalariga ham talab kuchaytiriladi

Taqdimotda aholiga beriladigan yordam bilan bir qatorda energetika tizimining o‘zida samaradorlikni oshirish masalasi ham ko‘rib chiqildi.

Energiya resurslarini ishlab chiqaruvchi va yetkazib beruvchi korxonalar faoliyatini transformatsiya qilish, boshqaruv samaradorligini oshirish, ortiqcha xarajatlar va tarmoqlardagi yo‘qotishlarni qisqartirish bo‘yicha ko‘rsatmalar berildi.

Buning zamirida bitta muhim maqsad bor: aholini qo‘llab-quvvatlash bilan bir vaqtda energiya tizimining barqarorligi va samaradorligini oshirish.

Prezident iyul oyida energetika sohasida gaz yetkazib berish qiyin bo‘lgan 1 916 ta mahalla mavjudligini qayd etgan va bunday hududlarda elektr infratuzilmasini mustahkamlash hamda qo‘shimcha energiya ehtiyojini ta’minlash bo‘yicha aniq hisob-kitoblar tayyorlash vazifasini belgilagan edi.

Qish oldidan aholi uchun asosiy o‘zgarishlar

Takliflar ma’qullansa, kuz-qish mavsumida ehtiyojmand oilalar uchun bir nechta muhim mexanizm ishlashi kutilmoqda:

• gazlashmagan hududlarda elektr energiyasining bazaviy me’yori 350 kVt·soatga oshiriladi;

• dekabrda ehtiyojmand oilalarga bir martalik moddiy yordam ajratish masalasi ko‘rib chiqiladi;

• daromad mezoni 1 million 430 ming so‘mgacha oshirilishi hisobiga yana 166 ming oila qamrab olinadi;

• elektr energiyasi va gaz bo‘yicha kompensatsiya muddati 2028 yil 1 aprelgacha uzaytirilishi taklif qilinmoqda;

• mazkur mexanizm orqali bir yilda 470 ming oila qo‘llab-quvvatlanishi rejalashtirilmoqda;

• og‘ir sharoitdagi 3 ming xonadon issiqlikni saqlash va energiya tejash uskunalari bilan ta’minlanadi.

Qish mavsumida aholi xarajatlarini yengillashtirishga qaratilgan bu choralar, ayniqsa, daromadi past va energiya resurslariga ehtiyoji yuqori bo‘lgan oilalar uchun muhim ahamiyat kasb etadi.

Eng asosiy masala esa belgilangan yordam mexanizmlarining qog‘ozda qolib ketmasligi — mablag‘larning o‘z vaqtida ajratilishi va har bir ehtiyojmand xonadonga haqiqatan yetib borishidir.