O‘zbekiston “Global tinchlik indeksi-2026”da katta yutuqni qayd etdi

Dunyo bo‘yicha xavfsizlik va barqarorlik darajasini baholovchi nufuzli Iqtisodiyot va tinchlik instituti (IEP) o‘zining navbatdagi yillik hisoboti — «Global tinchlik indeksi (GPI) — 2026» natijalarini rasman e’lon qildi. Sayyora bo‘ylab umumiy osoyishtalik ko‘rsatkichi ketma-ket 12 yildan beri yomonlashib borayotgan bir vaqtda O‘zbekiston o‘z pozitsiyasini sezilarli darajada mustahkamlab, dunyo bo‘yicha 37-o‘ringa ko‘tarildi va Markaziy Osiyoning eng tinch hamda xavfsiz davlati maqomini rasman tasdiqladi.

Markaziy Osiyo beshligi: O‘zbekiston mintaqa peshqadami

Mintaqadagi barcha besh davlat xavfsizlik bo‘yicha ijobiy ko‘rsatkichlarni namoyish etib, «yuqori darajadagi tinchlik» guruhidan joy oldi, uchta davlat esa sayyoraning top-50 taligiga kirdi:

• O‘zbekiston — 37-o‘rin (1,726 ball): Mamlakatimiz mintaqada eng yaxshi natijani qayd etdi va o‘z pozitsiyasini o‘tgan yilga nisbatan sezilarli ravishda yaxshiladi;

• Qozog‘iston — 44-o‘rin (1,771 ball): Mintaqaning ikkinchi yirik davlati ham ko‘rsatkichlarini oshirib, kuchli 50 talikda mustahkamlandi;

• Tojikiston — 47-o‘rin (1,799 ball): Qo‘shni respublika top-50 davlatlar qatoridan o‘rin oldi;

• Qirg‘iziston — 61-o‘rin (1,853 ball): 60-o‘rinlar atrofida barqaror baholandi;

• Turkmaniston — 66-o‘rin (1,903 ball): Mintaqa davlatlari orasida so‘nggi pog‘onani egalladi.

E’tiborli jihati shundaki, so‘nggi bir yil ichida mintaqa bo‘yicha faqatgina O‘zbekiston va Qozog‘iston o‘z balllarini yaxshilashga va yuqori pog‘onalarga ko‘tarilishga muvaffaq bo‘ldi.

Dunyodagi xavotirli tendensiya: Kim eng tinch va kim eng oxirgi o‘rinda?

Global geosiyosiy vaziyat yil sayin keskinlashib, xalqaro darajada notinchlik kuchaymoqda:

• 12 yillik pasayish: Joriy yilda o‘rtacha dunyo ko‘rsatkichi yana 0,7 foizga yomonlashdi — xalqaro ekspertlar sayyora bo‘ylab zo‘ravonlik va to‘qnashuvlar surunkali tus olayotganini ta’kidlamoqda;

• Islandiyaning 19 yillik gegemoniyasi: Dunyoning eng tinch mamlakati sifatida yana Islandiya tan olindi (1,161 ball) — bu davlat ketma-ket 19 yildan buyon reytingda hech kimga 1-o‘rinni bermay kelmoqda;

• Kuchli uchlik: Yetakchilar safida Islandiyadan keyin Yangi Zelandiya va Shveysariya joy oldi;

• Ro‘yxat autsayderi: Reytingdagi jami 163 ta davlat orasida eng oxirgi, 163-o‘rinni davom etayotgan harbiy harakatlar va sanksiyalar bosimi ostidagi Rossiya egalladi (3,367 ball).

Sharqiy Yevropa va Markaziy Osiyoning global sensatsiyasi

Reyting tahlilchilari hududiy kesimdagi o‘ziga xos fenomenga alohida e’tibor qaratdilar:

• Yagona o‘sish qayd etilgan hudud: «Global tinchlik indeksi» qamrab olgan dunyoning sakkizta geosiyosiy mintaqasi orasida faqatgina Sharqiy Yevropa va Markaziy Osiyo hududida o‘rtacha osoyishtalik va xavfsizlik darajasi ijobiy tomonga o‘zgardi;

• Barqaror ichki siyosat samarasi: O‘zbekistonning 37-o‘ringa ko‘tarilishiga mamlakatda jamoat tartibining mustahkamligi, jinoyatchilikning nazorat qilinishi, ichki nizolarning yo‘qligi va Markaziy Osiyoda yaxshi qo‘shnichilik tashqi siyosatining yo‘lga qo‘yilgani asosiy sabab bo‘ldi.

Sizningcha, O‘zbekistonning xalqaro xavfsizlik va tinchlik reytingida 37-o‘ringa ko‘tarilishi mamlakatning xorijiy investitsiyalar va turizm sohasidagi jozibadorligiga qanday ta’sir ko‘rsatadi? Kundalik hayotingizda bu xavfsizlik va barqarorlikni qanchalik his qilyapsiz? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring!