Perm milliy tadqiqot politexnika universiteti olimlari shishaplastikdan tayyorlangan aviatsiya detallarining chidamliligini o'rganishdi. Tadqiqot natijalariga ko'ra, qushlar, do'l yoki toshlar zarbasi natijasida yuzaga keladigan pachoqlar detallarning xizmat muddatini bir necha barobar qisqartirishi aniqlandi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Kuchli shikastlanish detal resursini taxminan 14 martaga kamaytiradi.
Sinovlar davomida ma'lum bo'lishicha, oddiy tirnalishlar material mustahkamligiga deyarli ta'sir qilmaydi. Biroq pachoqlar materialni sezilarli darajada zaiflashtiradi: nuqsonning chuqurligiga qarab, mustahkamlik 17 foizdan 30 foizgacha pasayadi.
Bunday shikastlanishlar xavfi shundaki, detal tashqi ko'rinishidan yaroqli bo'lib ko'rinishi va avvalgi qattiqligini saqlab qolishi mumkin, ammo uning chidamlilik zaxirasi allaqachon pasaygan bo'ladi.
Olimlar aviatsiya detallarining real ish sikllarini modellashtirishdi. Butun namuna 5 000 dan ortiq yuklanish sikliga bardosh bergan bo'lsa, kuchli pachoqlangan namuna atigi 368 ta siklga chidadi.
Tadqiqotchilarning baholashicha, bu 14 yil xizmat qilishi kerak bo'lgan detalning bir yildan so'ng ishdan chiqishini anglatadi.
Olingan natijalar muhandislarga detallarning qolgan resursini aniqroq baholash imkonini beradi. Bu esa samolyotlarni yengilroq qilish, yoqilg'i sarfini kamaytirish va atmosferaga chiqariladigan zararli gazlarni qisqartirishga yordam beradi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
