MeerKAT teleskopi Tukan yulduz turkumida 15 ta yangi pulsarni aniqladi

Xalqaro TRAPUM radioastrofiziklar kollaboratsiyasi Janubiy Afrikadagi MeerKAT radiointerferometri yordamida 47 Tukan (NGC 104) yulduzlar to‘dasida 15 ta yangi millisekundli pulsarni kashf etdi. Ushbu kashfiyot so‘nggi yigirma yil davomida kuzatilgan texnologik to‘siqni yengib o‘tishga va klasterdagi ma’lum pulsarlar sonini 27 tadan 42 taga yetkazishga imkon berdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Tadqiqotchilar Maks Plank nomidagi Radioastronomiya instituti va Manchester universiteti mutaxassislari bilan hamkorlikda ko‘p nurli sintez texnologiyasini qo‘llashdi. Maxsus algoritmlar va SeeKAT usuli yordamida olimlar yulduzlar yadrosining o‘ta zich sharoitida ham yuqori aniqlikdagi kuzatuvlarni amalga oshirishga muvaffaq bo‘lishdi.

Aniqlangan obyektlarning 12 tasi qo‘shaloq tizimlar tarkibiga kiradi. Ular orasida eng e’tiborlisi 47 Tuc af pulsari bo‘lib, u "qora beva" turiga mansub va o‘z hamroh yulduzini asta-sekin bug‘lantirib yuboradi. Ushbu kashfiyot 2002-yilda Hubble teleskopi tomonidan qayd etilgan, ammo siri ochilmay qolgan W34 opt manbasi bilan bog‘liqlikni tasdiqladi.

Bundan tashqari, 47 Tuc ai tizimi o‘zining g‘ayritabiiy orbital ekssentrisiteti bilan olimlar e’tiborini tortdi. Bu kabi noyob tizimlar zich yulduzlar to‘dalarida ekzotik obyektlarning evolyutsiyasini o‘rganish uchun mukammal laboratoriya vazifasini o‘taydi.

Tadqiqotning muhim qismi sifatida Parkes observatoriyasining so‘nggi 15 yillik arxiv ma’lumotlari qayta tahlil qilindi. MeerKAT orqali olingan aniq efemeridlar yordamida olimlar ilgari shovqin deb hisoblangan zaif signallarni aniqlab, pulsarlarning tabiatini tasdiqlashga muvaffaq bo‘lishdi.