Kosmik poygada mutlaq ustunlik: SpaceX dunyo bozorining qariyb 90 foizini egalladi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi global kosmik tashuvlar bozorida misli koʻrilmagan natijalarni qayd etmoqda. Bryce Tech tahliliy agentligi maʼlumotlariga koʻra, 2024-yilning birinchi choragida orbitaga chiqarilgan jami 647 412 kg foydali yukning 556 057 kilogrammi aynan SpaceX hissasiga toʻgʻri keldi. Bu koʻrsatkich kompaniya hozirning oʻzida jahon bozorining asosiy qismini nazorat qilayotganini anglatadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Kompaniya rahbari Ilon Mask ushbu statistikaga tayanib, kelajakda raqobatchilar bilan oradagi farq yanada kattalashishini taʼkidladi. Uning soʻzlariga koʻra, Starship loyihasi toʻliq quvvat bilan ishga tushirilgach, SpaceX dunyodagi barcha boshqa kompaniyalarni birlashtirgandagidan 100 baravar koʻp yukni koinotga olib chiqish imkoniyatiga ega boʻladi. Hatto boshqa provayderlar oʻz surʼatlarini uch baravarga oshirgan taqdirda ham, Starship ustunligi saqlanib qoladi.

Starship va soatbay parvozlar strategiyasi

Maskning ambitsiyalari faqat yuk hajmi bilan cheklanib qolmaydi. U SpaceX uchun oʻta dadil maqsadni belgiladi: Starship raketalarini yiliga 10 000 martadan ortiq uchirish rejalashtirilmoqda. Agar bu reja amalga oshsa, koinotga parvozlar har soatda, hattoki undan ham tezroq amalga oshiriladi. Maʼlumot uchun, bir yilda 8 760 soat mavjud boʻlib, bu parvozlarning konveyer usulida yoʻlga qoʻyilishini anglatadi.

Bunday yuqori chastotali parvozlar tizimi orbitaga yuk yetkazib berish tannarxini keskin pasaytiradi. Hozirda kosmik sanoat oldida turgan asosiy cheklov — parvozlar sonining kamligi va narxning yuqoriligi Starship yordamida bartaraf etilishi kutilmoqda. Bu esa butun jahon kosmik iqtisodiyotining tuzilishini tubdan oʻzgartirib yuborishi mumkin boʻlgan omildir.

Infratuzilmaga kiritilayotgan ulkan investitsiyalar

Ushbu strategik maqsadlarga erishish uchun SpaceX Floridada oʻz infratuzilmasini kengaytirishga 1,8 milliard dollar miqdorida sarmoya kiritmoqda. Loyiha doirasida yangi uchish maydonchalari va raketalarni yigʻish hamda ularga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan ulkan Gigabay majmuasi barpo etilmoqda. Ushbu markaz Starship dasturining texnik asosi boʻlib xizmat qiladi.

Ilon Maskning uzoq muddatli qarashlari yanada hayratlanarli. U insoniyat boshqa yulduz tizimlariga parvoz qilishi uchun zarur boʻlgan antimateriya yaratishga kelajakda trillionlab dollar sarflashiga toʻgʻri kelishini taʼkidlagan. Hozircha esa kompaniya Yer orbitasidagi mutlaq gegemonlikni mustahkamlash va Marsni oʻzlashtirish uchun poydevor yaratish bilan band.

Ekspertlarning fikricha, SpaceX kompaniyasining bunday oʻsish surʼati nafaqat xususiy kompaniyalarni, balki yirik davlatlarning kosmik agentliklarini ham qiyin ahvolga solib qoʻyishi mumkin. Agar Starship loyihasi kutilganidek samarali boʻlib chiqsa, SpaceX koinotga chiqish yoʻlidagi yagona va eng arzon "darvoza"ga aylanadi.