Android ilovalari foydalanuvchilar geolokatsiyasini sizdirmoqda

Elektron chegara jamgʻarmasi (EFF) mutaxassislari Android operatsion tizimi uchun moʻljallangan mobil ilovalar ishlab chiquvchilari bilmagan holda oʻz foydalanuvchilarining aniq geolokatsiya maʼlumotlarini reklama beruvchilar va maʼlumotlar brokerlariga ulashib kelayotganini aniqlashdi. Ushbu jiddiy holat zamonaviy raqamli makonda maxfiylik va xavfsizlik masalalari naqadar dolzarb ekanini yana bir bor koʻrsatib turibdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Koʻplab ilovalar oʻz funksional vazifasini bajarish uchun aniq joylashuv maʼruzasiga muhtoj boʻladi. Masalan, ob-havo dasturlari hududiy prognozni tuzishda yoki fitnes ilovalari yugurish marshrutini kuzatishda foydalanuvchi koordinatalarini soʻrashi tabiiy hol. Biroq TechCrunch nashri tarqatgan maʼlumotlarga koʻra, muammo aynan dastur funksiyasida emas, balki uning ichiga oʻrnatilgan uchinchi tomon dasturiy taʼminot toʻplamlarida (SDK) yashiringan.

Reklama SDK’larining yashirin xavflari

EFF tadqiqotida taʼkidlanishicha, aksariyat dasturchilar oʻz ilovalariga daromad topish maqsadida reklama SDK’larini integratsiya qilishadi. Biroq mazkur kod qismlari sukut boʻyicha (default) faol holatda ishlaydi va agar dasturchi uni maxsus ravishda oʻchirib qoʻymasa, asosiy ilovaning barcha ruxsatlarini, jumladan, foydalanuvchining aniq joylashuv maʼlumotlarini ham meros qilib oladi.

Aksariyat dasturchilar oʻz ilovalari orqali foydalanuvchilarning shaxsiy koordinatalari uchinchi tomonga uzatilayotganidan hatto xabardor ham emas. SDK yaratuvchi kompaniyalar esa koʻproq maʼlumot yigʻishdan tijoriy manfaatdor boʻlib, bu jarayonda foydalanuvchilarning maxfiyligi xavf ostida qolmoqda.

Maʼlumotlar qayerga ketmoqda va uning oqibatlari

EFF tahlillariga koʻra, yigʻilgan geolokatsiya tarixi maʼlumotlar brokerlariga uzatiladi va ular oʻz navbatida bu axborotni hukumat idoralari, huquq-tartibot organlari hamda harbiy tuzilmalarga sotadi. Shuningdek, bunday maxfiy bazalarning kiberjinoyatchilar qoʻliga tushishi yoki sizib chiqishi foydalanuvchilar xavfsizligiga katta tahdid soladi.

Mutaxassislar bunday SDK’lar reklama bozorining kichik qismini tashkil etishiga qaramay, oʻn minglab ilovalar orqali milliardlab foydalanuvchilarni qamrab olishini taʼkidlashmoqda. Xususan, EFF tekshiruvidan oʻtgan va foydalanuvchilar joylashuvini yashirincha ulashgan Android ilovalarining ikkitasi birgalikda 60 million martadan ortiq yuklab olingani aniqlangan.

Tadqiqotchilar Android ekotizimida aynan SDK’larga moʻljallangan alohida geolokatsiya ruxsatlari mavjud emasligini bildirishmoqda. Yaʼni, foydalanuvchi ilovaga oʻz joylashuvini aniqlashga ruxsat bergach, bu maʼlumot avtomatik ravishda barcha uchinchi tomon reklamachilariga ham ochiladi. EFF dasturchilarni ortiqcha maʼlumot yigʻish funksiyalarini imkon qadar oʻchirib qoʻyishga chaqirmoqda.