NVIDIA sunʼiy intellekt yordamida koinot sirlarini oʻrganishni 15 ming marta tezlashtirdi

NVIDIA korporatsiyasi ilmiy hisoblashlar sohasida inqilobiy oʻzgarishlarga sabab boʻluvchi yangi dasturiy vositalarni taqdim etdi. Gamburgda boʻlib oʻtgan ISC 2026 konferensiyasida namoyish etilgan ushbu texnologiyalar astronomiya, yuqori energiyalar fizikasi va materialshunoslik kabi murakkab yoʻnalishlarda maʼlumotlarni qayta ishlash tezligini bir necha ming barobarga oshirish imkonini beradi. Bu kashfiyotlar nafaqat vaqtni tejaydi, balki ilgari insoniyat koʻzidan chetda qolgan koinot signallarini aniqlashga yordam beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yangi ishlanmalar orasida eng diqqatga sazovori cuPhoton paketi boʻlib, u teleskoplar va rentgen qurilmalaridan olinadigan koʻp oʻlchovli maʼlumotlar bilan ishlashga moʻljallangan. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, NVIDIA GB200 NVL72 tizimlarida astronomik fayllarni yuklash va oʻqish tezligi 14 900 barobarga oshgan. Signal tahlili esa 32 ta Grace Blackwell superchiplari yordamida 8400 marta tezroq amalga oshirilmoqda. Bu texnologiya Vera Rubin observatoriyasi tomonidan olib boriladigan milliardlab galaktikalarni suratga olish loyihasida hal qiluvchi rol oʻynaydi.

Koinot va zarrachalar fizikasi: Yoʻqotilgan signallar qaytmoqda

Yana bir muhim yangilik — DAQIRI kutubxonasi boʻlib, u ilmiy datchiklardan kelayotgan ulkan maʼlumotlar oqimini real vaqt rejimida uzatishni taʼminlaydi. Odatda, anʼanaviy tizimlar xotira cheklovlari tufayli maʼlumotlarning bir qismini oʻchirib yuborishga majbur boʻladi. Biroq, CERN mutaxassislari bilan hamkorlikda yaratilgan A-GHOST loyihasi Katta adron kollayderidagi ATLAS tajribasi maʼlumotlarini sunʼiy intellekt yordamida tahlil qilishni boshladi. Ilgari voqealarning 99 foizi saqlab qolish imkonsizligi sababli tashlab yuborilgan boʻlsa, endi SI hatto eng kamyob signallarni, jumladan, qora materiya izlarini ham qidirib topishi mumkin.

Kimyo va materialshunoslik sohasida NVIDIA ALCHEMI platformasini rivojlantirmoqda. Ushbu tizim millionlab molekulyar birikmalarni bir vaqtning oʻzida modellashtirish imkonini beradi. Bu, oʻz navbatida, yangi avlod akkumulyatorlari, katalizatorlar va hatto kosmetika mahsulotlarini yaratish jarayonini keskin tezlashtiradi. Masalan, Lila Sciences kompaniyasi ALCHEMI yordamida yangi materiallarni qidirishni 50 barobarga, magnit xususiyatlarini hisoblashni esa 30 barobarga tezlashtirishga erishgan.

Texnologik optimallashtirish natijasida TensorNet modellarini oʻqitish olti barobarga tezlashdi va xotira isteʼmoli uch marta qisqardi. Bu olimlarga ilgari haftalab vaqt talab qilgan hisob-kitoblarni bir necha kunda yakunlash imkonini beradi. NVIDIA oʻzining hisoblash tezlatkichlarini shunchaki grafik protsessor emas, balki zamonaviy ilm-fanning universal quroliga aylantirishni maqsad qilgan.

Ushbu yutuqlar Oʻzbekiston kabi ilmiy tadqiqotlar va raqamli iqtisodiyotga eʼtibor qaratayotgan mamlakatlar uchun ham dolzarbdir. NVIDIA texnologiyalarining bunday sakrashi global miqyosda murakkab ilmiy gipotezalarni tekshirish vaqtini qisqartirib, texnologik taraqqiyotni yangi bosqichga olib chiqadi. Endilikda insoniyat koinotning eng chekka nuqtalaridan kelayotgan zaif signallarni ham “eshitish” va tahlil qilish imkoniga ega boʻlmoqda.