NASA va Blue Origin: Oy missiyalari New Glenn raketasidagi avariyaga qaramay davom etadi

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) Jeff Bezosga tegishli Blue Origin kompaniyasining Oyga parvoz qilish rejalarini 2027-yilgacha oʻzgarishsiz qoldirishga qaror qildi. May oyi oxirida sodir boʻlgan New Glenn raketasining jiddiy avariyasi hamda start maydonchasidagi infratuzilmaning vayron boʻlishi ushbu dastur kelajagiga shubha uygʻotgan edi. Biroq agentlik hozircha strategik hamkorlikni toʻxtatish niyatida emas. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

NASA rahbariyati vakili Jared Ayzekmanning soʻzlariga koʻra, Blue Origin hozirda start majmuasini tiklash boʻyicha faol ish olib bormoqda. Dvigatellarni sinovdan oʻtkazish vaqtida yuz bergan portlash natijasida yagona faoliyat yuritayotgan uchirish maydonchasi, jumladan, chaqmoqdan himoya minorasi va raketani vertikal holatga keltiruvchi transport-oʻrnatish tizimi butunlay ishdan chiqqan edi.

Infratuzilmadagi oʻzgarishlar va yangi yondashuv

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, avariya oqibatlarini bartaraf etish jarayonida Blue Origin oʻzining texnik yondashuvini qayta koʻrib chiqmoqda. Kompaniya avvalgi murakkab transport-oʻrnatish tizimini qayta tiklashdan voz kechib, raketani bevosita start stolining oʻzida kranlar yordamida yigʻish usuliga oʻtishni rejalashtirmoqda. Bu esa vaqtni tejash va kelgusidagi xavflarni kamaytirish imkonini beradi.

New Glenn raketasi Blue Origin kompaniyasining Oy dasturlarida markaziy oʻrinni egallaydi. Xususan, u Artemis III dasturi doirasida Mk.1 yuk missiyalarini va istiqbolli Mk.2 boshqariladigan modullarini koinotga olib chiqishi kerak. Dastlabki rejalarga koʻra, Endurance deb nomlangan ilk yuk missiyasi joriy yilda amalga oshirilishi lozim edi, biroq texnik nosozliklar bu muddatni surishga majbur qildi.

Muqobil variantlar va Artemis dasturi

NASA hozircha Blue Origin bilan ishlashni "A rejasi" sifatida saqlab qolayotgan boʻlsa-da, koinot agentligi ehtiyot choralarini ham koʻrib qoʻygan. Oy dasturi muddatlari buzilmasligi uchun muqobil tashuvchi raketalar sifatida quyidagilar koʻrib chiqilmoqda:

• Elon Muskning SpaceX kompaniyasiga tegishli Falcon Heavy raketasi;
• United Launch Alliance (ULA) tomonidan ishlab chiqilgan Vulcan raketasi.

Avariya sabablarini oʻrganish boʻyicha tergov hali yakunlanmagan. Dastlabki tahlillar muammo raketaning birinchi pogʻonasi dum qismida yuzaga kelganini koʻrsatmoqda. Kompaniya ixtiyorida yetarli darajadagi telemetriya va video maʼlumotlar mavjud boʻlib, bu nosozlikning aniq sababini tez orada aniqlash imkonini beradi.

Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, NASA hozirgi vaziyatni nazorat ostida deb hisoblamoqda. Agentlik 2027-yilgacha boʻlgan muddatda kritik kechikishlar boʻlishini kutmayapti. Biroq, agar New Glenn raketasini foydalanishga topshirish jarayoni yana choʻzilsa, bu insoniyatning Oyga qaytish boʻyicha Artemis III missiyasi va undan keyingi ekspeditsiyalar grafigiga bevosita taʼsir koʻrsatishi mumkin.