Claude sunʼiy intellektining ichida yashirin «fikrlash maydoni» aniqlandi

Sunʼiy intellekt tadqiqotchilari Claude til modeli ichida inson miyasidagi jarayonlarga oʻxshash maxsus «ishchi maydon»ni aniqlashga muvaffaq boʻlishdi. Bu kashfiyot neyrotarmoqlar shunchaki navbatdagi soʻzni taxmin qiluvchi algoritmlar emas, balki murakkab vazifalarni bajarishda ichki mantiqiy bosqichlarni shakllantiruvchi tizimlar ekanini koʻrsatmoqda. Mazkur yashirin holatlar foydalanuvchiga koʻrinmaydi, biroq tizimning yakuniy qaror qabul qilishiga bevosita taʼsir koʻrsatadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Interpretatsiya qilinadigan sunʼiy intellekt sohasidagi olimlar jamoasi Claude modelining ichki jarayonlarini oʻrganish uchun Jacobian lens (J-lens) deb nomlangan yangi tahlil usulidan foydalanishdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu metod neyronlarning faollashuvini matematik tahlil qilish orqali model ichidagi yashirin signallarni aniq tushunchalar bilan bogʻlash imkonini berdi. Natijada «J-space» deb atalgan yashirin maydon topildi.

Inson miyasiga oʻxshashlik va ichki jarayonlar

Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, J-space funksional jihatdan inson miyasidagi «global ishchi maydon» xususiyatlariga oʻxshab ketadi. Bu tizim maʼlumotlarni ongli nazorat uchun ochiq holatga keltiradi. Claude modelida ham har bir holat muayyan tushuncha yoki soʻz bilan bogʻliq, biroq uning faollashishi model aynan shu soʻzni yozadi degani emas. Bu koʻproq maʼlumotni keyingi ichki jarayonlar uchun tayyorlab qoʻyadigan oraliq bosqichdir.

Muhimi shundaki, J-space odatdagi «chain-of-thought» (fikrlash zanjiri) uslubidan farq qiladi. Agar fikrlash zanjirida model oʻziga-oʻzi matnli qoralama yozsa, J-spaceʼda barchasi faqat neyronlar darajasidagi signallar orqali kechadi. Masalan, modelga toʻr toʻquvchi jonzotning oyoqlari soni haqida savol berilsa, u ichki maydonda «oʻrgimchak» tushunchasini faollashtiradi, lekin javobda bu soʻzni ishlatmasdan toʻgʻridan-toʻgʻri «sakkizta» deb javob berishi mumkin.

Eksperimental aralashuv va natijalar

Olimlar ushbu yashirin maydon shunchaki passiv indikator emas, balki qaror qabul qilishda faol ishtirok etishini isbotlash uchun qiziqarli tajriba oʻtkazishdi. Ular modelga maʼlum bir toifadagi sport turini «xayolan» tanlashni va keyin uni aytishni topshirishdi. Claude javob berishidan oldin J-lens yordamida uning ichki maydonida «futbol» (soccer) tushunchasi faollashgani qayd etildi.

Soʻngra tadqiqotchilar hisob-kitoblarga bevosita aralashib, hech qanday matnli buyruq bermasdan, ichki neyron signallaridagi «futbol» modelini «regbi»ga almashtirishdi. Natijada Claude oʻz tanlovini oʻzgartirib, regbi sport turini tanlaganini maʼlum qildi. Bu esa yashirin maydon modelning mantiqiy xulosalarini boshqarishini tasdiqlaydi.

Shuni alohida taʼkidlash kerakki, bu kashfiyot Claude modelida ong yoki subyektiv his-tuygʻular borligini anglatmaydi. Biroq, tadqiqot zamonaviy til modellari murakkab kognitiv operatsiyalarni bajarish uchun oʻz-oʻzidan ichki axborotni qayta ishlash tuzilmalarini shakllantira olishini koʻrsatib berdi. Bu kelajakda sunʼiy intellektning qanday «fikrlashini» yaxshiroq tushunishga yordam beradi.