Rostex oʻzining yangi «Saturn» uchuvchisiz uchish apparatlari liniyasini namoyish etdi

Rossiyaning «Rostex» davlat korporatsiyasi tarkibiga kiruvchi «Radioelektron texnologiyalar» konserni (KRET) ilk bor «Saturn» turkumidagi uchuvchisiz uchish apparatlarini (UUA) keng jamoatchilikka taqdim etdi. Qozon shahrida boʻlib oʻtgan «Dron Ekspo-2026» xalqaro koʻrgazmasida namoyish etilgan ushbu qurilmalar zamonaviy texnologik yechimlari va keng qamrovli imkoniyatlari bilan soha mutaxassislari eʼtiborini tortdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yangi liniya tarkibidan universal xarakterga ega boʻlgan «Saturn-30» hamda optik-elektron tizim bilan jihozlangan kichik hajmli «Saturn-10» dronlari joy olgan. Ushbu apparatlarning asosiy oʻziga xosligi shundaki, ular texnik koʻrish va sunʼiy intellektga asoslangan muxtor (avtonom) navigatsiya hamda boshqaruv tizimlari bilan taʼminlangan. Bu esa dronlarga murakkab sharoitlarda ham inson omilisiz topshiriqlarni bajarish imkonini beradi.

Texnik imkoniyatlar va funksionallik

«Saturn-30» modeli oʻzining yuk koʻtarish qobiliyati va tezligi bilan ajralib turadi. Umumiy vazni 30 kg boʻlgan ushbu apparat havoda bir soatgacha qolishi va soatiga 180 km tezlikka chiqishi mumkin. Qurilma 3000 metr balandlikkacha koʻtarila oladi va 7 kg gacha boʻlgan yuklarni manzillarga yetkazib berish quvvatiga ega. Bu koʻrsatkichlar uni logistika va tezkor yetkazib berish xizmatlari uchun qulay vositaga aylantiradi.

Kichikroq model hisoblangan «Saturn-10» esa asosan monitoring va qidiruv ishlariga moʻljallangan. Uning vazni 10 kg boʻlib, parvoz davomiyligi 30 daqiqani tashkil etadi. Har ikkala dron elektr dvigatellari bilan jihozlangan boʻlib, bu ularning ekologik tozaligi va shovqinsiz ishlashini taʼminlaydi. «Rostex» maʼlumotiga koʻra, mazkur qurilmalar toʻliq mahalliy butlovchi qismlardan yigʻilgan.

Ushbu dronlar fuqarolik maqsadlarida keng qoʻllanilishi kutilmoqda. Xususan, ulardan quyidagi yoʻnalishlarda foydalanish rejalashtirilgan:

• Hududlarni masofadan turib monitoring qilish va nazorat oʻrnatish;
• Qiyin yetib boriladigan joylarga yuklarni yetkazib berish;
• Favqulodda vaziyatlarda qidiruv-qutqaruv ishlarini olib borish;
• Infratuzilma obʼyektlarining holatini sunʼiy intellekt yordamida tahlil qilish.

Ishlab chiquvchilarning taʼkidlashicha, loyihani amalga oshirish jarayoni rekord darajadagi qisqa muddatni band etgan. Loyihalash bosqichidan boshlab parvoz sinovlarigacha boʻlgan yoʻl atigi olti oy ichida bosib oʻtilgan. Hozirda «Saturn» turkumidagi barcha dronlar yakuniy parvoz sinovlaridan oʻtkazilmoqda va tez orada seriyali ishlab chiqarishga yoʻnaltirilishi kutilmoqda.

Oʻzbekiston kabi keng hududga va rivojlanayotgan logistika tizimiga ega mamlakatlar uchun ham bunday avtonom dronlar texnologiyasi kelajakda qishloq xoʻjaligi va yetkazib berish sohalarida muhim ahamiyat kasb etishi mumkin. Sunʼiy intellekt yordamida boshqariladigan apparatlar inson resursini tejash va xavfsizlikni oshirishda asosiy drayverga aylanib bormoqda.