Sun'iy intellekt dasturlardagi zaifliklarni ikki barobar ko'p aniqlamoqda

07:28 / 31.07.2026·32·Texno

Qisqacha

VulnCheck kompaniyasi tahliliga ko'ra, sun'iy intellekt vositalari yordamida dasturiy ta'minotdagi xatoliklar va zaifliklarni topish ko'lami keskin oshganiga qaramay, bu holat kiberxurujlar to'lqinining kuchayishiga olib kelmadi. Sun'iy intellekt ishtirokida aniqlangan 1 061 ta zaiflikning atigi 1,4 foizi, ya'ni 14 tasi real jinoyatchilar tomonidan suiiste'mol qilingan xolos.

Sun'iy intellekt vositalari yordamida dasturiy ta'minot kodidagi xatolik va zaifliklarni topish ko'lami keskin oshganiga qaramay, bu holat kiberxurujlar to'lqinining kuchayishiga olib kelmadi. ixbt.com ma'lumotiga ko'ra, VulnCheck kompaniyasi tomonidan o'tkazilgan tahlil sun'iy intellekt ishtirokida aniqlangan 1 061 ta zaiflikning atigi 1,4 foizi (14 tasi) real jinoyatchilar tomonidan suiiste'mol qilinganini ko'rsatdi. Mazkur ko'rsatkich boshqa usullar orqali topilgan an'anaviy xatoliklar statistikasidan farq qilmaydi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

So'nggi vaqtlarda dasturiy ta'minotdagi kamchiliklarni qayd etish sur'ati misli ko'rilmagan darajada tezlashdi. AQSh Milliy zaifliklar bazasi (National Vulnerability Database, NVD) 2026 yilning 1 yanvaridan 27 iyuligacha bo'lgan davrda 45 207 ta dasturiy zaiflikni ro'yxatga oldi. Bu ko'rsatkich rekord darajadagi 2025 yilgi yillik natija bilan deyarli tengdir. Joriy sur'at saqlanib qolsa, yil yakuniga borib mazkur ko'rsatkich o'tgan yilgidan ikki barobar ko'p bo'lishi mumkin.

Yirik texnologiya kompaniyalarida zaifliklar o'sishi

Yetakchi texnologiya gigantlari ham o'z mahsulotlaridagi xatolarni bartaraf etishda faollashgan. Microsoft kompaniyasi rekord darajadagi 622 ta muammoni yopib, ularni topishda sun'iy intellekt vositalari muhim rol o'ynaganini alohida ta'kidladi. Oracle kompaniyasi esa iyul oyidagi yangilanishida 1 449 ta zaiflikni bartaraf etdi, vaholanki o'tgan yilning mos davrida bu ko'rsatkich 309 tani tashkil etgan edi.

Shunga qaramay, VulnCheck tahlili xatolarning umumiy soni ortishi hujumlar sonining mutanosib ravishda o'sishiga olib kelmayotganini tasdiqlamoqda. 2026 yilning birinchi yarmida CVE yozuvlari soni 45 foizga oshgan bo'lsa-da, haqiqiy kiberhujumlarda qo'llanilgan zaifliklar ulushi atigi 10 foizga ko'paydi. Umuman olganda, kiberjinoyatchilar tomonidan foydalaniladigan CVE'larning ulushi pasayib, 1,4 foizni tashkil etdi.

Anthropic loyihasi va dasturchilarning yutuqlari

Tadqiqotchilar Anthropic kompaniyasining Claude tizimi qo'llanilgan Glasswing loyihasi natijalarini ham o'rganib chiqishdi. May oyida Claude 23 mingdan ortiq potentsial muammoni aniqlagani e'lon qilingan bo'lsa-da, ularning juda oz qismigagina CVE identifikatorlari berildi va atigi 1 ta zaiflik real xurujlarda tasdiqlandi. Mutaxassislar fikricha, o'sish ko'rsatkichlari xakerlar imkoniyatlari kengayganidan emas, balki dasturchilarning o'z dasturiy ta'minotidagi xatolarni o'zlari samaraliroq qidirib topayotganidan dalolat beradi.

Ishlab chiqaruvchilar tomonidan o'z vaqtida topilib yopilgan zaifliklar kiberjinoyatchilar qo'liga o'tishining oldi olinadi. Biroq xavf-xatarlar butunlay yo'qolgani yo'q. Zaiflik e'lon qilingandan uning ilk bor suiiste'mol qilinishigacha bo'lgan o'rtacha vaqt qisqarib, 2025 yildagi 120 kundan 2026 yilning birinchi yarmida 80 kungacha kamaydi.

Sun'iy intellektning o'zi ham xuruj nishoniga aylanmoqda

Mazkur davrda sun'iy intellekt tizimlarining o'zida ham zaifliklar aniqlana boshladi. VulnCheck ma'lumotiga ko'ra, sun'iy intellekt tizimlarida 28 ta ma'lum zaiflik topilib, ulardan 10 tasi jinoyatchilar tomonidan qo'llanilgan. Masalan, LangFlow platformasidagi xatoliklar orqali OpenAI va Claude xizmatlarining hisob ma'lumotlariga kirish holatlari kuzatilgan. Shunga qaramay, hozircha sun'iy intellekt kiberhujumlar uchun kutilgan ustunlikni bermagani, aksincha, dasturchilarga xatolarni oldindan bartaraf etishda katta yordam berayotgani isbotlandi.