Zanglamaydigan poʻlatni oʻzgartirish suvdan vodorod olishni arzonlashtiradi

Gongkong universiteti olimlari dengiz suvida 1700 mV gacha boʻlgan elektrokimyoviy potensialga bardosh bera oladigan yangi SS-H₂ (stainless steel for hydrogen) qotishmasini yaratdilar. Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, bu koʻrsatkich suvning oksidlanish chegarasidan yuqori boʻlib, eng chidamli odatdagi zanglamaydigan poʻlat imkoniyatlaridan ham sezilarli darajada ustun keladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Maʼlumki, anʼanaviy zanglamaydigan poʻlat materiallar faqat 1000 mV gacha boʻlgan potensiallarga dosh beruvchi xrom oksidiga tayanadi. Yangi ixtiro qilingan SS-H₂ qotishmasida esa butunlay boshqacha yondashuv qoʻllanilgan boʻlib, u sanoatda katta burilish yasashi mumkin.

Ikki karra himoya mexanizmi siri

Mutaxassislarning taʼkidlashicha, yangi materialning asosiy siri «ketma-ket qoʻshaloq passivatsiya» mexanizmida yotadi. SS-H₂ qotishmasida taxminan 720 mV belgilarida marganes elementi xrom qatlami ustidan ikkinchi himoya qatlamini hosil qiladi. Anʼanaviy tushunchalarga koʻra marganes korroziyaga chidamlilikni yomonlashtiradi deb hisoblangan, biroq bu yerda u muhim himoya vazifasini bajaradi.

Xrom himoyasi oʻz ishini toʻxtatgan paytda, marganes qatlami butun yukni oʻz zimmasiga oladi. Tadqiqotning bosh muallifi doktor Kaypin Yu avvaliga bu natijaga oʻzlari ham ishonmaganini, chunki fan bu elementning xususiyatlarini boshqacha baholab kelganini eʼtirof etgan.

Vodorod energetikasiga iqtisodiy taʼsiri

Oʻtkazilgan sinovlar davomida SS-H₂ tuzli elektrolizerda zamonaviy vodorod olish uskunalarida ishlatiladigan titan elementlariga teng keladigan unumdorlikni koʻrsatdi. Bugungi kunda 10 megavattli proton-almashinuvchi membranali elektroliz tizimi qariyb 2,3 million dollarni tashkil etib, uning yarmidan koʻpi konstruktiv komponentlar ulushiga toʻgʻri keladi.

Oltin yoki platina qoplamali titanni yangi SS-H₂ materiali bilan almashtirish konstruktiv material tannarxini taxminan 40 barobarga qisqartirish imkonini beradi. Albatta, bu vodorodning oʻzini darhol 40 marta arzonlashtirmaydi, chunki elektr energiyasi, katalizatorlar va membranalar narxi saqlanib qoladi. Shunga qaramay, asosiy xarajatlardan birining keskin tushib ketishi «yashil» vodorod iqtisodiyotiga jiddiy turtki beradi.

Hozirgi kunda tadqiqotchilar sanoat ishlab chiqaruvchisi bilan hamkorlikda SS-H₂ simidan tonnalab hajmda ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻydilar. Biroq laboratoriya sinovidan oʻtgan simdan real elektrolizerlar uchun tijoriy jihatdan tasdiqlangan gʻovakli toʻrlar va koʻpikli materiallar yaratishgacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtish talab etiladi.