Dronlarga qarshi qalqon: Neft infratuzilmasini himoya qilishning kutilmagan usuli (video)

Rossiyada strategik ahamiyatga ega bo‘lgan neftni qayta ishlash zavodlari (NQIZ) va energetika infratuzilmasini uchuvchisiz uchish qurilmalari (dronlar) hujumlaridan muhofaza qilish maqsadida maxsus aerostatlar (havo sharlari) ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi.

Havo hujumidan mudofaa (HHM) tizimlarining past balandlikda uchuvchi kichik dronlarga qarshi har doim ham yuqori samaradorlik bera olmayotgani hamda qimmat raketalarni sarflash iqtisodiy jihatdan og‘irlik qilayotgani bois, muhandislar Ikkinchi jahon urushi davrida keng qo‘llanilgan «to‘siq aerostatlari» tizimini zamonaviy texnologiyalar asosida qayta tiklashga qaror qilishdi.

Aerostatli mudofaa tizimi qanday ishlaydi?

Mazkur himoya qalqoni oddiy, ammo past balandlikda harakatlanuvchi kamikadze-dronlar uchun jiddiy to‘siq yaratadigan fizik mexanikaga tayanadi:

• Po‘lat arqon va mustahkam to‘rlar: Osmonga ko‘tarilgan ulkan aerostatlar o‘zaro mustahkam metall simlar, po‘lat trosslar hamda chidamli to‘rlar bilan bir-biriga tutashtiriladi;

• Ko‘rinmas to‘siq: Tezlik bilan zavod hududiga yaqinlashayotgan dronlar past balandlikda mazkur trosslarga yoki to‘rlarga urilib, nishonga yetmasdanoq havoda portlaydi yoki qanotlari shikastlanib, yerga qulaydi;

• Radiolokatsion nazorat imkoniyati: Zamonaviy aerostatlar nafaqat fizik to‘siq, balki maxsus radar va optik kuzatuv moslamalari bilan jihozlanib, uzoq masofadan kelayotgan past uchuvchi nishonlarni oldindan payqash va ogohlantirish tizimi vazifasini ham bajarishi mumkin.

Nega aynan aerostatlar?

Harbiy va iqtisodiy tahlilchilar bu qarorning bir nechta muhim sabablarini ko‘rsatmoqda:

• Iqtisodiy tejamkorlik: Zamonaviy zenit-raketa majmualari (masalan, «Pansir» yoki «Tor») va ularning raketalari nihoyatda qimmat bo‘lib, har bir arzon dronga qarshi millionlab dollarlik qurol ishlatish katta xarajat talab etadi. Aerostatlar esa ancha arzon va uzluksiz ishlaydigan muqobil yechimdir;

• Uzluksiz navbatchilik: Aerostat haftalab yonilg‘i sarflamasdan havoda muallaq tura oladi va zavod ustida doimiy «xavfsizlik gumbazi»ni ta’minlaydi.

Mazkur texnologiya dastlabki bosqichda eng ko‘p xavf ostida bo‘lgan chegaraoldi va markaziy hududlardagi yirik neft omborlari hamda qayta ishlash korxonalari atrofida sinov tariqasida joylashtirilishi kutilmoqda.