Buyrakda tosh paydo bo‘lishini kuchaytiruvchi beshta xavfli mahsulot

Buyrak toshlari — buyrak ichida minerallar va tuzlar to‘planishi natijasida hosil bo‘ladigan qattiq massalar bo‘lib, insonga kuchli og‘riq va jiddiy noqulaylik keltirib chiqaradi. Agar bu holat o‘z vaqtida davolanmasa, peshob ajralishi bilan bog‘liq muammolar kelib chiqishi va hatto buyraklar faoliyatiga zarar yetkazishi mumkin. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, noto‘g‘ri ovqatlanish, kam suyuqlik iste’mol qilish, ortiqcha vazn, ayrim dori vositalari hamda oziq-ovqat qo‘shimchalari buyrakda tosh hosil bo‘lishi xavfini oshiradi. Biroq sog‘lom turmush tarziga amal qilish va ayrim mahsulotlarni cheklash orqali ushbu xavfni sezilarli darajada kamaytirish mumkin. Agar ilgari buyrakda tosh kuzatilgan bo‘lsa, uning turini aniqlab, ratsionni shunga mos ravishda o‘zgartirish yanada samarali natija beradi.

Hayvon oqsili

Organizm uchun oqsil zarur bo‘lsa-da, mol go‘shti, tovuq, baliq va tuxum kabi hayvon oqsillarini ortiqcha iste’mol qilish peshob kislotasi miqdorining ortishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bu esa ayrim turdagi buyrak toshlari paydo bo‘lish xavfini oshiradi. Shu bois mutaxassislar hayvon oqsilining bir qismini dukkaklilar, soya mahsulotlari va yong‘oqlar kabi o‘simlik manbasidagi oqsillar bilan almashtirishni tavsiya etadi.

Natriyga boy mahsulotlar

Tuz va natriy miqdori yuqori bo‘lgan mahsulotlar peshob tarkibida kalsiy miqdorini oshiradi. Bu esa kalsiy oksalat va kalsiy fosfat toshlari hosil bo‘lish ehtimolini kuchaytiradi. Shuning uchun fastfudlar, konservalar, qayta ishlangan go‘sht mahsulotlari hamda tarkibida tuz ko‘p bo‘lgan ziravorlarni kamaytirish lozim. Ularning o‘rniga tabiiy ko‘katlar va yengil ziravorlardan foydalanish tavsiya etiladi.

Shakar qo‘shimchasi

Tozalangan shakar va turli shirinlashtiruvchilar nafaqat buyrakda tosh paydo bo‘lish xavfini, balki yurak-qon tomir kasalliklari hamda boshqa jiddiy xastaliklar ehtimolini ham oshiradi. Ayniqsa, shakarli gazli ichimliklar va sirop qo‘shilgan mahsulotlar peshobda kalsiy miqdorini ko‘paytirib, uning hajmini kamaytiradi. Shu sababli ratsiondan qo‘shimcha shakar saqlovchi mahsulotlarni imkoni qadar chiqarish tavsiya qilinadi.

Oksalatlarga boy mahsulotlar

Oksalat miqdori yuqori bo‘lgan mahsulotlarni me’yordan ortiq iste’mol qilish ham buyrak toshlari xavfini kuchaytiradi. Bunday mahsulotlar qatoriga ismaloq, lavlagi, bodom, keshyu, boshqa yong‘oqlar, ayrim yormalar, holva va konfetlar kiradi. Biroq mutaxassislar ularni tarkibida kalsiy mavjud mahsulotlar bilan birga iste’mol qilish organizmga oksalatni yaxshi o‘zlashtirmaslikka yordam berishini va buyrakda tosh hosil bo‘lish ehtimolini pasaytirishini ta’kidlaydi.

Spirtli ichimliklar

Spirtli ichimliklar diuretik xususiyatga ega bo‘lgani uchun organizmni suvsizlantirishi mumkin. Bu esa buyrakda tosh paydo bo‘lishi uchun qulay sharoit yaratadi. Shuningdek, spirtli ichimliklar purinlar ishlab chiqarilishini kuchaytiradi, natijada qon va peshobda peshob kislotasi darajasi ortadi. Ortiqcha peshob kislotasi esa buyrak toshlari shakllanishiga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, spirtli ichimliklar organizmni faqat «bo‘sh kaloriyalar» bilan ta’minlab, ortiqcha vazn to‘planishiga ham sabab bo‘ladi. Shuning uchun mutaxassislar buyrak salomatligini saqlash, metabolizmni yaxshilash va toshlar paydo bo‘lishining oldini olish maqsadida kun davomida yetarli miqdorda toza suv ichishni tavsiya qiladi.