Ўзбекистонда пенсия тизими ислоҳ қилинади: ҳукумат ишчи гуруҳ тузди

Ўзбекистонда пенсия тизимини янгилаш бўйича муҳим жараён бошланди. Вазирлар Маҳкамаси давлат пенсия таъминоти ислоҳоти концепциясини ишлаб чиқиш учун махсус ишчи гуруҳ тузди.

Бу қарор пенсия тизимидаги мавжуд муаммоларни чуқур ўрганиш, унинг молиявий барқарорлигини таъминлаш ва келажакда аҳоли учун адолатлироқ механизмларни шакллантиришга қаратилган.

Энг муҳими, янги концепция шунчаки ички таҳлил билан чекланмайди. Ишчи гуруҳ хорижий тажрибани ўрганиши, халқаро экспертларни жалб қилиши ва аҳоли фикрини ҳам инобатга олиши мумкин.

1. Пенсия тизимида нимани ўзгартиришмоқчи?

Ҳукумат қароридан кўринадики, асосий мақсад амалдаги пенсия тизимидаги муаммоларни аниқлаш ва уларни бартараф этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.

Бунда икки муҳим вазифа алоҳида кўрсатилган:

• пенсия тизимининг барқарорлигини таъминлаш;

• тизимдаги ижтимоий адолатни мустаҳкамлаш.

Бу икки мақсад бир-бири билан узвий боғлиқ. Чунки пенсия тизими бир томондан давлат бюджети ва молиявий имкониятларга мос бўлиши, иккинчи томондан эса фуқароларнинг муносиб пенсия олиш ҳуқуқини таъминлаши керак.

Демак, ислоҳотнинг асосий масаласи — пенсия тизимини ҳам молиявий жиҳатдан барқарор, ҳам аҳоли учун адолатли қилиш.

2. Хорижий тажриба ҳам ўрганилади

Ишчи гуруҳга пенсия таъминоти бўйича бошқа давлатларда қўлланилаётган механизмларни ўрганиш вазифаси ҳам юклатилган.

Бунинг учун мутахассислар, маслаҳатчилар ва халқаро экспертларни жалб қилиш имконияти берилган.

Зарур ҳолларда ишчи гуруҳ аъзолари хорижий хизмат сафарларига юборилиши ҳам мумкин.

Бу ёндашув Ўзбекистондаги пенсия тизимини бошқа мамлакатлар тажрибаси билан солиштириш ва самарали моделларни ўрганиш имконини беради.

3. Аҳоли фикри ҳам ўрганилади

Ислоҳот жараёнида яна бир жиҳат эътиборга молик.

Ишчи гуруҳ аҳоли ўртасида сўровлар ўтказиши мумкин.

Бу эса пенсия тизимидаги ўзгаришлар фақат кабинетларда ишлаб чиқилмасдан, фуқароларнинг фикри ва эҳтиёжлари асосида шакллантирилиши мумкинлигини англатади.

Айниқса, пенсия ёшидаги аҳоли, ҳозир ишлаётган фуқаролар ва келажакда пенсия оладиган авлоднинг қарашлари ислоҳот концепцияси учун муҳим омил бўлиши мумкин.

4. Ислоҳот концепцияси қачон тайёр бўлади?

Ишчи гуруҳ олдида аниқ муддат ҳам белгиланган.

Пенсия ислоҳоти концепцияси лойиҳаси 2027 йил 1 мартга қадар Президент Администрациясига киритилиши керак.

Шунга кўра, олдинда бир неча ойлик таҳлил, ўрганиш ва таклифларни ишлаб чиқиш жараёни турибди.

5. Ишчи гуруҳга ким раҳбарлик қилади?

Янги ишчи гуруҳга Бош вазир ўринбосари — Иқтисодиёт ва молия вазири Жамшид Қўчқоров раҳбарлик қилади.

Унинг раҳбарлигида пенсия тизимининг амалдаги ҳолати таҳлил қилиниб, ислоҳот концепцияси ишлаб чиқилади.

Энди энг муҳим савол — пенсиялар қандай ўзгаради?

Ҳозирча ҳукумат қарорида пенсия миқдори, пенсия ёши ёки ҳисоблаш тартиби бўйича аниқ ўзгаришлар эълон қилинмаган.

Шунинг учун ишчи гуруҳ тузилганини пенсия ёши оширилади ёки тўловлар миқдори ўзгаради, деб талқин қилишга ҳозирча асос йўқ.

Ҳозирги босқичда гап, аввало, ислоҳот концепциясини ишлаб чиқиш ҳақида кетмоқда.

Хулоса: катта ўзгаришлардан олдинги биринчи қадам

Вазирлар Маҳкамасининг мазкур қарори Ўзбекистон пенсия тизимида узоқ муддатли ислоҳотларга тайёргарлик жараёни бошланганини кўрсатади.

Ишчи гуруҳ тизимдаги муаммоларни ўрганади, хорижий тажрибани таҳлил қилади, экспертларни жалб этади ва аҳоли фикрини ўрганиши мумкин.

2027 йил 1 мартгача эса пенсия тизими ислоҳоти концепцияси лойиҳаси Президент Администрациясига тақдим этилиши керак.

Демак, ҳозирча аниқ ўзгаришлар эмас, балки келажакдаги пенсия тизимининг асосий қоидаларини белгилаб берадиган концепция тайёрланмоқда.