Энди ишламайдиган ота-она ва турмуш ўртоғига ҳам меҳнат стажи ёзилади

3 дақиқа ўқиш2
Энди ишламайдиган ота-она ва турмуш ўртоғига ҳам меҳнат стажи ёзилади
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
  • Ўзбекистонда 2027 йил 1 январдан бошлаб расмий даромадга эга фуқаролар ишламайдиган ота-онаси, турмуш ўртоғи ва фарзандлари учун ихтиёрий ижтимоий солиқ тўлаш орқали уларга меҳнат стажи шакллантириб бериши мумкин бўлади.
  • Президентнинг ПҚ–355-сон қарорига кўра, ижтимоий солиқ миқдори меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 12 фоизини ташкил этади.

Ўзбекистонда 2027 йил 1 январдан бошлаб расмий даромадга эга фуқаролар ўз яқинларининг келажакда пенсия олиши учун ҳам меҳнат стажи шакллантириб бериши мумкин бўлади. Бунинг учун ишламайдиган ота-онаси, турмуш ўртоғи, фарзандлари ёки бошқа оила аъзолари номидан ҳар ой ихтиёрий ижтимоий солиқ тўлаш имконияти яратилади.

Энг муҳими, ушбу тартиб орқали расмий ишламагани сабабли меҳнат стажи тўплай олмаётган оила аъзолари ҳам пенсия учун зарур бўлган стажга эга бўлиши мумкин. Масалан, меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори 1 миллион 360 минг сўм деб олинса, бир ойлик тўлов 163 минг 200 сўмни, 12 ойлик тўлов эса 1 миллион 958 минг 400 сўмни ташкил этади.

Янги тартиб Президентнинг 2026 йил 28 сентябрдаги ПҚ–355-сон қарори билан белгиланган.

Кимлар ўз яқинлари учун ижтимоий солиқ тўлаши мумкин?

Қарорга мувофиқ, 2027 йил 1 январдан расмий даромадга эга бўлган шахсларга ишламайдиган оила аъзолари меҳнат стажига эга бўлиши учун ҳар ой ихтиёрий равишда ижтимоий солиқ тўлаш ҳуқуқи берилади.

Пенсия жамғармаси тушунтиришига кўра, бу имкониятдан фойдаланиб, қуйидаги яқинлар учун тўлов қилиш мумкин:

  • ишламайдиган ота ва она;

  • расмий иш жойига эга бўлмаган турмуш ўртоқ;

  • ишламайдиган фарзандлар;

  • бошқа оила аъзолари.

Демак, оилада бир киши расмий ишлаб, даромад олаётган бўлса, у ўзининг меҳнат фаолиятидан ташқари, ишламайдиган яқинларининг ҳам келажакда пенсия олиши учун зарур стаж тўплашига кўмаклашиши мумкин.

Бу, айниқса, узоқ йиллар давомида фарзанд тарбияси ёки уй-рўзғор ишлари билан банд бўлган, шунингдек, турли сабабларга кўра расмий меҳнат фаолияти билан шуғулланмаган инсонлар учун муҳим имкониятдир.

Бир йиллик меҳнат стажи учун қанча пул тўлаш керак?

Янги тартиб бўйича ижтимоий солиқ миқдори меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 12 фоизи этиб белгиланган.

Ҳисоб-китоб қуйидагича амалга оширилади:

Кўрсаткич

Миқдори

МҲТЭКМ (мисол учун)

1 360 000 сўм

Бир ойлик ижтимоий солиқ — 12 фоиз

163 200 сўм

12 ойлик жами тўлов

1 958 400 сўм

Шаклланадиган меҳнат стажи

1 йил

Яъни, келтирилган мисолда бир оила аъзоси учун 12 ой давомида ҳар ой 163 минг 200 сўмдан ижтимоий солиқ тўланса, унга бир йиллик меҳнат стажи шакллантирилади.

Бу ерда бир муҳим жиҳат бор: 1 миллион 360 минг сўмлик МҲТЭКМ ҳисоб-китоб учун олинган шартли кўрсаткичдир. Амалда тўланадиган сумма тегишли даврда белгиланган меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорига боғлиқ бўлади. Ушбу миқдор ўзгарса, ижтимоий солиқ суммаси ҳам ўзгаради.

12 ой тўлов қилинса, оила аъзосига нима берилади?

Пенсия тизимида меҳнат стажи муҳим аҳамиятга эга. Чунки ёшга доир пенсия тайинлашда фуқаронинг ёши билан бирга унинг иш стажи ҳам ҳисобга олинади.

Шу сабабли расмий ишламаган инсонлар учун стаж етишмаслиги келажакда пенсия олиш масаласида муаммо туғдириши мумкин.

Янги механизм эса оилада расмий даромадга эга бўлган инсонга ўз яқинлари учун ижтимоий солиқ тўлаш орқали уларнинг меҳнат стажини шакллантириш имконини беради.

Масалан, йиллар давомида расмий ишламаган аёл учун турмуш ўртоғи ҳар ой ижтимоий солиқ тўлаб бориши мумкин. Худди шунингдек, ишламайдиган ота-онаси учун фарзанди ҳам ушбу имкониятдан фойдаланиши мумкин.

Бироқ меҳнат стажи шаклланиши ўз-ўзидан муайян миқдорда пенсия тайинланишини англатмайди. Пенсия олиш ҳуқуқи ва унинг миқдори амалдаги қонунчиликда белгиланган бошқа талаблар, жумладан, ёш ва зарур иш стажига ҳам боғлиқ.

Янги тартиб қачондан кучга киради?

Президентнинг ПҚ–355-сон қарорида мазкур имкониятни 2027 йил 1 январдан жорий этиш белгиланган.

Шунингдек, қарор билан пенсия тизимида бошқа янгиликлар ҳам назарда тутилган. Жумладан, «Менинг пенсиям» онлайн хизмати орқали фуқаролар меҳнат фаолияти, олий таълимнинг кундузги таълим шакли ва ҳарбий хизмат даври ҳақидаги маълумотларни олиши мумкин бўлади. Пенсия ёшига бир йил қолган фуқароларни олдиндан хабардор қилиш имконияти ҳам яратилади.

2027 йил 1 январдан Пенсия жамғармаси томонидан қоғоз шаклидаги ҳужжатлар ва маълумотларни қабул қилиш амалиёти ҳам бекор қилинади.

Оила аъзоларининг келажакдаги пенсияси учун бугундан қайғуриш мумкин

Янги тартибнинг аҳамияти фақат ижтимоий солиқ тўлаш имконияти билан чекланмайди. У оилада расмий ишлаётган инсонга меҳнат стажи тўплай олмаётган яқинларининг ҳам келажакдаги ижтимоий ҳимояси ҳақида қайғуриш имконини беради.

Айниқса, бутун умрини фарзанд тарбиясига бағишлаган, оиласи учун меҳнат қилган ёки турли сабабларга кўра расмий ишламаган инсонлар учун бу муҳим янгилик бўлиши мумкин.

Зеро, инсоннинг оиласи учун қилган меҳнати кўпинча расмий иш стажида акс этмайди. 2027 йилдан жорий этиладиган ушбу механизм эса яқинларига молиявий кўмак бериш орқали уларнинг келажакдаги пенсия таъминоти учун ҳам ҳисса қўшиш имконини яратади.

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?