Пенсияда катта ўзгариш: давлат жамғармага 50 фоиз қўшиши мумкин

Ўзбекистонда пенсия тизимини янгилашга қаратилган бир қатор муҳим таклифлар илгари сурилди. Улар орасида пенсиянинг энг юқори миқдорига қўйилган чекловни ошириш, ихтиёрий жамғариб бориладиган янги тизимни жорий этиш ва пенсияни ҳисоблаш тартибини ўзгартириш бор.

Шунингдек, фуқаролар ўз меҳнат стажи, ижтимоий солиқлари ва жамғарилган маблағларини телефон орқали кузатиши учун «Менинг пенсиям» мобил иловасини ишга тушириш режалаштирилмоқда.

Юқори маош олувчилар учун чеклов қайта кўриб чиқилади

Пенсия жамғармаси директори Мурод Отажоновнинг маълум қилишича, амалда пенсия ҳисоблашда ойлик иш ҳақининг фақат 6 миллион сўмгача бўлган қисми инобатга олинади.

Шу сабаб ойига 15 миллион сўм маош оладиган ходимнинг ҳам энг юқори пенсияси тахминан 3,3 миллион сўмни ташкил қилади.

Янги таклифга кўра, пенсия ҳисоблашда инобатга олинадиган иш ҳақининг энг юқори чегарасини ошириш режалаштирилмоқда. Агар ташаббус қабул қилинса, юқори маош олган ва кўпроқ ижтимоий солиқ тўлаган фуқароларнинг пенсияси ҳам ошиши мумкин.

Бироқ янги чекловнинг аниқ миқдори ҳозирча маълум қилинмаган.

Ходим 5 фоиз ажратса, давлат яна 50 фоиз қўшади

Энг катта янгиликлардан бири — ихтиёрий жамғариб бориладиган пенсия тизимини жорий қилиш таклифидир.

Режага кўра, ходим ойлик маошининг 5 фоизини ўз хоҳиши билан пенсия жамғармасига йўналтириши мумкин. Давлат эса ходим киритган маблағнинг яна 50 фоизини қўшиб беради.

Масалан, ойлиги 7 миллион сўм бўлган ходим ҳар ой 350 минг сўмни жамғармага ўтказса, давлат унга қўшимча равишда 175 минг сўм қўшиши назарда тутилмоқда.

Келтирилган ҳисоб-китобларга кўра, бундай ходим амалдаги тизимда 20 йил давомида тахминан 5 миллион сўм жамғарса, янги механизм орқали бу маблағ 126 миллион сўмга етиши мумкин.

Мазкур рақам дастлабки ҳисоб-китоб бўлиб, якуний натижа тизим шартлари, тўловлар давомийлиги ва бошқа омилларга боғлиқ бўлади.

Пенсия энди 20 йиллик даромад асосида ҳисобланиши мумкин

Амалда пенсия миқдори ходимнинг охирги 10 йиллик меҳнат фаолиятидаги исталган кетма-кет 5 йиллик иш ҳақи асосида ҳисобланади.

Янги таклифда эса пенсияни 20 йиллик меҳнат фаолияти давомида олинган иш ҳақидан келиб чиқиб белгилаш режалаштирилмоқда.

Бу ўзгариш фуқаронинг узоқ йиллар давомидаги меҳнати ва даромадларини кенгроқ ҳисобга олиш имконини бериши мумкин. Шу билан бирга, янги формула кимлар учун фойдали, кимлар учун камроқ манфаатли бўлиши аниқ ҳисоблаш тартиби эълон қилингач маълум бўлади.

«Менинг пенсиям» иловаси ишга туширилади

Пенсия тизимида рақамли назоратни кучайтириш ҳам режалаштирилган. Бунинг учун «Менинг пенсиям» номли мобил илова яратилиши кўзда тутилмоқда.

Илова орқали фуқаролар реал вақт режимида:

• меҳнат стажини;

• расмий иш ҳақини;

• тўланган ижтимоий солиқларни;

• жамғарилган пенсия маблағларини кузатиб бориши мумкин бўлади.

Бу хизмат фуқароларга пенсияга чиқишдан олдин ўз маълумотларидаги хатоларни аниқлаш ва уларни вақтида тузатиш имконини бериши мумкин.

Таклифлар ҳали амалдаги қоида эмас

Маълум қилинган ўзгаришлар ҳозирча таклиф ва режа босқичида. Уларнинг қачон жорий этилиши, янги пенсия чегараси қанча бўлиши ва ихтиёрий жамғарма механизмидан кимлар фойдаланиши мумкинлиги бўйича якуний қарорлар ҳали эълон қилинмаган.

Агар мазкур ташаббуслар қабул қилинса, Ўзбекистон пенсия тизимида сўнгги йиллардаги энг катта ўзгаришлардан бири амалга ошиши мумкин.