Британия йўлларидаги чуқурлар эпидемияси: Мутахассислар хатони тан олди

Буюк Британия йўл инфратузилмаси сўнгги йилларда жиддий инқирозга юз тутмоқда. Мамлакат бўйлаб бир миллиондан ортиқ чуқурлар пайдо бўлгани ва ҳар бир мил масофага ўртача олтита носозлик тўғри келаётгани соҳа мутахассисларини хавотирга солмоқда. Энг ёмони, экспертлар бу муаммони ҳал қилишда ўн йиллар давомида нотўғри стратегия танланганини тан олишмоқда. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

Ҳозирда Британия ҳукумати вазиятни ўнглаш учун келгуси тўрт йилга 7,3 миллиард фунт-стерлинг миқдорида маблағ ажратди. Бу маблағлар шунчаки пайдо бўлган чуқурларни ёпишга эмас, балки йўлларни узоқ муддатли сақлаш стратегиясига йўналтирилиши кўзда тутилган. Маҳаллий кенгашлар энди реактив ёндашувдан, яни муаммо чиққанда уни тузатишдан воз кечиб, профилактик чораларга ўтиши талаб этилмоқда.

Нега таъмирлаш ишлари самара бермаяпти?

Ноттингем университети доценти Ник Томнинг сўзларига кўра, Британиядаги кўплаб йўл таъмирлаш ишлари узоқ муддатга мўлжалланмаган. Айниқса, қиш мавсумида амалга ошириладиган ишлар шунчаки фавқулодда чора бўлиб, атроф-муҳит юзасини тайёрламасдан, арзон материаллар билан бажарилади. Бундай "ямоқлар" кўпи билан бир неча ойга чидайди, холос.

Мутахассиснинг тушунтиришича, қишки таъмирлашда асосан совуқ асфальт аралашмаларидан фойдаланилади. Бу усул нам ва совуқ ҳавода ишлаш имконини берса-да, чидамлилик борасида жуда заиф. Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, қишда қилинган таъмирлаш ишларида тошларнинг йўл юзасидан кўчиб кетиши ва қатламнинг емирилиши эҳтимоли жуда юқори.

Стратегик хато: Шовқин камайди, лекин сифат йўқолди

Бундан чорак аср муқаддам Британия йўл қурилишида Ҳот Роллед Аспҳалт (HRА) технологиясидан воз кечиб, юпқа қатламли сирт тизимларига ўтишга қарор қилинган эди. Ўшанда бу қарор йўллардаги шовқинни камайтириш ва ёмғир пайтида сув сачрашини олдини олиш мақсадида қабул қилинган. Бироқ, айнан шу ўзгариш бугунги кунда йўлларнинг тезда яроқсиз ҳолга келишига асосий сабаб бўлгани айтилмоқда.

Британиялик ҳайдовчилар Германия, Франция ёки Нидерландия каби қўшни давлатлардан қайтгач, ўз мамлакатларидаги йўлларнинг аянчли ҳолатидан шикоят қилишлари одатий ҳолга айланган. Мазкур давлатларда йўл қопламасининг сифати ва уни сақлаш методикаси Британияникидан тубдан фарқ қилади. Ўзбекистон шароитида ҳам йўл қурилишида иқлим ва материал сифатига эътибор бериш қанчалик муҳимлиги Британия мисолида яққол кўриниб турибди.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, Британия йўлларини сақлаб қолиш учун фақат маблағ эмас, балки ўн йиллик хатолардан хулоса чиқарган ҳолда технологик ёндашувни ўзгартириш зарур. Акс ҳолда, миллиардлаб фунт сарфланган таъмирлаш ишлари биринчи қишки совуқларданоқ ўз кучини йўқотаверади.