Глобал сув танқислиги кучаймоқда

2 дақиқа ўқиш20.6K
Глобал сув танқислиги кучаймоқда

БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (FAO) эълон қилган AQUASTAT маълумотлар базасининг янги таҳлилига кўра, дунё бўйлаб аҳоли жон бошига тўғри келадиган қайта тикланадиган чучук сув ресурслари ҳажми кескин камайишда давом этмоқда. Сўнгги ўн йил ичида ушбу кўрсаткич яна 7 фоизга пасайгани қайд этилган.

Таҳлилда таъкидланишича, гап табиий гидрологик айланиш орқали ҳар йили янгиланадиган сув манбалари ҳақида бормоқда. FAOнинг янгиланган рақамларига кўра, Марказий Осиёда 2015 йилдан буён қайта тикланадиган сув захиралари аҳоли жон бошига нисбатан 12 фоизга қисқарган. Бу кўрсаткич дунёдаги энг хавотирли тенденцияларнинг бири сифатида баҳоланмоқда.

Мутасаддилар сув етишмовчилигини баҳолашда “сув стресси” деган кўрсаткичдан фойдаланади. У сув олиш ҳажмининг мавжуд ресурсларга нисбатан фоизини кўрсатади. Марказий Осиёда бу даража юқори экани айни пайтдаги сувдан фойдаланиш таркиби билан боғлиқ: минтақада мавжуд сувнинг 82 фоизи қишлоқ хўжалиги эҳтиёжларига сарфланади.

Шу билан бирга, FAO айни минтақа сув ресурсларини бошқаришда муайян ижобий ўзгаришлар юз берганини ҳам қайд этади. Масалан, 2015–2022 йилларда чучук сув олиш ҳажми 9 фоизга камайган — 123 миллион куб метрдан 112 миллион куб метргача. “Сув стресси” кўрсаткичи эса 76,8 фоиздан 70,2 фоизга тушгани, яъни қарийб 8,6 фоизлик юмшаш кузатилгани маълум қилинди.

Шу билан бирга, глобал даражада босим ортиб бормоқда. 2022 йилда дунё бўйича ўртача “сув стресси” даражаси 18 фоизни ташкил этган бўлса-да, айрим ҳудудларда бу кўрсаткич анча юқори:

-Шимолий Африка — 121%

-Жанубий Осиё — 76,7%

-Марказий Осиё — 70,2%

-Ғарбий Осиё — 65,1%

Мутахассислар таъкидлашича, ушбу юқори кўрсаткичлар мавжуд сув захираларининг йил давомида тўлдирилиши олинган сув миқдорига яқинлаётгани ёки умуман ортда қолмоқда. Бу эса сув экотизимлари, қишлоқ хўжалиги ва иқтисодиёт барқарорлиги учун жиддий хавф сигналидир.

Қишлоқ хўжалиги ҳанузгача дунёда сув истеъмол қиладиган энг йирик соҳалардан бири бўлиб қолмоқда. Бироқ Европа ва Шимолий Америкада сувнинг фақат 34 фоизи аграр эҳтиёжлар учун ишлатилади, шу билан бирга глобал саноат сув истеъмолининг қарийб ярми — 47 фоизи ана шу ҳудудларга тўғри келади.

FAO ҳисоботида айрим ҳудудларда сувдан оқилона фойдаланиш самарадорлиги ошгани қайд этилса-да, қурғоқчил минтақаларнинг аксариятида “сув стресси”нинг юқорилиги узоқ муддатли мослашув стратегиялари ва барқарор сув бошқаруви зарурлигини англатмоқда.

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?