Қуёш 100 баравар кенгайса ҳам Ер сақланиб қолиши мумкин

Бельгиядаги KU Leuven Астрономия институти олимлари Ер сайёраси келажакда Қуёш ҳаётининг сўнгги босқичларидан омон чиқиши мумкинлигини маълум қилди. Янги тадқиқот натижаларига кўра, бу эҳтимол аввал ўйланганидан анча юқори бўлиши мумкин.

Тадқиқот Astronomy & Astrophysics илмий журналида эълон қилинган. Олимлар Қуёшга ўхшаш, аммо ҳаётининг якуний босқичига етиб келган юлдузни кузатиш орқали Ернинг келажак тақдирини қайта баҳолади.

Мутахассисларнинг тушунтиришича, тахминан 5 миллиард йилдан кейин Қуёш ўз ядросидаги водород захирасини тугатади. Шундан сўнг у қизил гигантга айланиб, ҳозирги ҳажмидан қарийб 100 бараваргача кенгайиши мумкин.

Бу жараёнда Ерга бир вақтнинг ўзида икки хил таъсир кузатилади. Бир томондан, Қуёшнинг кескин кенгайиши сайёрани ўзига тортиши мумкин. Иккинчи томондан эса, юлдуз ташқи қатламларини йўқотиб, массаси камаяди. Натижада унинг тортиш кучи сусайиб, Ер янада узоқроқ орбитага силжиши эҳтимоли пайдо бўлади.

Тадқиқот муаллифи Матс Эсселдерснинг таъкидлашича, Ернинг келажаги айнан шу икки жараён ўртасидаги мувозанатга боғлиқ. Агар Қуёшнинг тортиш кучи устун келса, сайёра ютилиб кетади. Акс ҳолда эса Ер хавфли ҳудуддан чиқиб кетиши мумкин.

Олимлар бу хулосага келиш учун Ердан тахминан 200 ёруғлик йили узоқликда жойлашган L2 Puppis юлдузини ҳам кузатишган. У бир вақтлар Қуёшга ўхшаган бўлиб, ҳозир ҳаётининг охирги босқичини бошдан кечирмоқда.

Замонавий гравитацион моделлар асосида ўтказилган ҳисоб-китоблар Ер кенгайган Қуёш таъсиридан чиқиб кетиши мумкинлигини кўрсатган. Бироқ олимлар бу хулосани тўлиқ тасдиқлаш учун қўшимча кузатувлар ва аниқроқ маълумотлар зарурлигини таъкидламоқда.

Шу билан бирга, тадқиқотчилар Меркурий ва Венера қизил гигантга айланган Қуёшнинг ташқи қатламлари томонидан ютиб юборилиши эҳтимоли жуда юқори эканини қайд этган.