Литийдан воз кечиш: ЭСС компанияси 20 йил хизмат қилувчи натрий-ионли батареяни тақдим этди

Энергия сақлаш технологиялари соҳасида инқилобий ўзгаришлар давом этмоқда. Американинг ЭСС компанияси литий-ионли аккумуляторларга муносиб муқобил бўла оладиган, натрий-ион технологиясига асосланган Бридге модулли тизимини расман намойиш этди. Ушбу янгилик нафақат таннархнинг арзонлиги, балки узоқ муддатли чидамлилиги билан ҳам соҳа мутахассисларининг эътиборини тортмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Бридге платформаси асосан йирик энергия компаниялари, маълумотларни қайта ишлаш марказлари (дата-центрлар), саноат корхоналари ва муҳим инфратузилма объектлари учун мўлжалланган. Тизимнинг асосий афзаллиги шундаки, у анъанавий литий-ион батареяларига бўлган қарамликни камайтиради. ИХБТ нашри маълумотларига кўра, янги қурилма стандарт 10 футлик контейнерга жойлаштирилган бўлиб, унинг сиғими 1,2 МВ·соатни ташкил этади.

Техник имкониятлар ва самарадорлик

ЭСС муҳандислари тизимни модулли кўринишда лойиҳалаштирганлар. Бир нечта блокларни бирлаштириш орқали умумий сиғимни 4,8 МВ·соатгача етказиш мумкин. Шуниси эътиборлики, бундай юқори қувватли қурилма эгаллайдиган майдон оддий 20 футлик контейнер ўлчамидан ошмайди. Бу эса жой танқис бўлган саноат ҳудудларида тизимни ўрнатишни анча осонлаштиради.

Бридге тизими фойдаланишга тайёр ҳолда етказиб берилади ва уни ўрнатиш учун махсус мураккаб техника талаб этилмайди — оддий қурилиш кранлари кифоя. Совутиш тизими ҳам соддалаштирилган бўлиб, у оддий ҳаво айланиши орқали ишлайди. Бу эса мураккаб суюқлик билан совутиш тизимларига нисбатан эксплуатация харажатларини сезиларли даражада камайтиради.

Натрий-ион технологиясининг устунликлари

Литийдан натрийга ўтиш бир қанча стратегик ва иқтисодий афзалликларни тақдим этади. ЭСС мутахассислари натрий-ионли аккумуляторларнинг қуйидаги хусусиятларини алоҳида қайд этишмоқда:

• Хомашёнинг арзонлиги ва табиатда кўп учраши;
• Ёнғин хавфсизлигининг юқорилиги;
• Атроф-муҳит ҳароратига чидамлилик;
• Узоқ муддатли деградацияга учрамаслик.

Тизим жуда кенг ҳарорат оралиғида — манфий 40 даражадан мусбат 50 даражагача бўлган шароитда ҳам барқарор ишлай олади. Бу Ўзбекистон каби кескин континентал иқлимга эга ҳудудлар учун жуда муҳим кўрсаткичдир. Ишлаб чиқувчиларнинг ҳисоб-китобларига кўра, Бридге тизими батарея модулларини алмаштирмасдан 20 йилгача хизмат қилиши мумкин.

Ҳозирда янги технологияга бўлган қизиқиш жуда юқори. ЭСС компанияси бозорга чиққанидан сўнг қисқа вақт ичида 1 миллиард доллардан ортиқ қийматдаги буюртмалар портфелини шакллантиришга улгурди. Бу эса энергия сақлаш бозорида натрий-ион технологиялари яқин келажакда литийнинг асосий рақобатчисига айланишидан далолат беради.