Tesla ва SpaceX’нинг улкан Terafab сирлари очилди

Илон Маск яна бир улкан лойиҳа билан кун тартибига чиқди. Tesla ва SpaceX чиплар ишлаб чиқаришга мўлжалланган Terafab мажмуасининг рендер тасвирларини намойиш қилди ва бу объектнинг кўлами ҳақидаги рақамлар дарҳол катта муҳокама уйғотди. Маскнинг ўзи эса бу мажмуа “ер юзидаги энг катта ва энг қимматли бино” бўлишини таъкидлади.

Лойиҳа нафақат ҳажми, балки мақсади билан ҳам эътиборни тортади: бу ерда Tesla’нинг автомобиллари ва роботлари, шунингдек SpaceX’нинг ҳисоблаш тизимлари учун керак бўладиган чиплар тайёрланиши режалаштирилган. Яъни гап шунчаки яна бир завод ҳақида эмас, балки Маск экотизимининг келажакдаги энг муҳим технологик таянч нуқталаридан бири ҳақида кетмоқда.

Terafab қандай мажмуа бўлади?

Маълумотларга кўра, Terafab’нинг умумий майдони 100 миллион квадрат футдан ортиқ, яъни тахминан 9,3 миллион квадрат метрни ташкил этади. Бу рақамнинг ўзиёқ лойиҳа қанчалик улкан эканини кўрсатади. Reuters ҳам Terafab’ни Grimes округида қурилиши режалаштирилган йирик яримўтказгич мажмуаси сифатида тасвирлаган.

Маскнинг баёноти эса янада баландроқ амбицияни очиб берди: у Terafab Texas’ни “by far” — яъни жуда катта фарқ билан ердаги энг катта ва энг қимматли бино деб атади. Бу лойиҳанинг маркетинг жиҳатдан ҳам, стратегик жиҳатдан ҳам фавқулодда катта ўрин тутаётганини англатади.

Қаерда қурилади?

Tesla матбуот хизмати ва эълон қилинган маълумотларга кўра, мажмуа АҚШнинг Техас штати, Граймс округида барпо этилади. Шу ҳудуд бўйича Grimes County расмий ҳужжатида ҳам SpaceX томонидан кўп босқичли, вертикал интеграция қилинган яримўтказгич ишлаб чиқариш ва advanced computing facility қурилиши режалаштирилгани қайд этилган.

Бу жой танлови ҳам бежиз эмас. Техас охирги йилларда Маск компаниялари учун асосий марказлардан бирига айланди: Tesla, SpaceX ва бошқа лойиҳаларнинг катта қисми айнан шу штатда жамланмоқда. Terafab эса бу занжирни янада мустаҳкамлаши мумкин.

Бу ерда нималар ишлаб чиқарилади?

Terafab’нинг асосий вазифаси — Tesla ва SpaceX’нинг ўсиб бораётган ички эҳтиёжини қоплаш. Reuters хабарига кўра, мажмуа AI ва ҳисоблаш инфратузилмаси учун зарур бўлган чиплар ишлаб чиқаришга қаратилган. Фойдаланиш йўналишлари ичида Tesla’нинг ўзини бошқарув тизимлари, роботлари ва SpaceX’нинг ҳисоблаш ечимлари бор.

Бу жуда муҳим нуқта. Чунки бугунги технология бозорида чип — шунчаки детал эмас, балки бутун саноатнинг “юраги”. Tesla учун бу автопилот ва робототехника, SpaceX учун эса катта ҳисоблаш қуввати ва келажакдаги мураккаб инфратузилма демакдир. Шу маънода Terafab Маск компанияларининг ташқи таъминотга қарамлигини камайтиришга хизмат қилиши мумкин.

Лойиҳанинг ортида қандай амбиция бор?

Grimes County’нинг расмий ҳужжатида Terafab “domestic semiconductor manufacturing capacity” — яъни АҚШнинг ички яримўтказгич ишлаб чиқариш салоҳиятини оширадиган transformative investment сифатида таърифланган. Ҳужжатда дастлабки босқичлар учун 55 миллиард доллар, тўлиқ босқичлар амалга оширилса эса умумий сармоя 119 миллиард долларгача етиши мумкинлиги кўрсатилган.

Reuters эса Tesla ва SpaceX томонидан биринчи босқич учун 16,8 миллиард долларлик дастлабки инвестиция ҳақида хабар берган. Бу рақамлар лойиҳа ҳали тўлиқ шаклланиб улгурмаганини, аммо унинг кўлами одатий заводлардан анча йирик бўлишини кўрсатади.

Нега бу янгилик шунча муҳим?

Terafab ҳақидаги эълон фақат архитектура ёки масштаб билан қизиқ эмас. У глобал рақобатда чип ишлаб чиқариш қанчалик ҳал қилувчи ресурсга айланганини яна бир бор кўрсатди. Бугун сунъий интеллект, робототехника, автоном транспорт ва космик ҳисоблаш тизимлари каби йўналишларда ғолиб чиқиш учун дастурий таъминотнинг ўзи камлик қилади — бунинг ортида жуда катта аппарат ва чип базаси ҳам бўлиши шарт.

Шу жиҳатдан қараганда, Terafab — Tesla ва SpaceX учун навбатдаги “завод” эмас. У Илон Маскнинг келажак технологияларига қаратилган улкан стратегиясининг навбатдаги ҳал қилувчи бўғинига айланиши мумкин. Рендер тасвирлари эса ҳозирча фақат бошланиш. Энг қизиғи, эҳтимол, ҳали олдинда.

Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқлар орқали улашинг.