Лондонда йўловчилар эмас, хатлар ташилган махсус метро бўлган

ХХ асрда Лондон остида йўловчилар учун эмас, фақат почта жўнатмаларини ташиш учун мўлжалланган махсус ерости темирйўл тизими фаолият юритган. Бугунги кунда “Mail Rail” номи билан танилган ушбу тизим Лондоннинг энг ноодатий транспорт лойиҳаларидан бири ҳисобланади. Бу ҳақда Financial Times хабар берди.

ХХ аср бошларида Лондон кўчаларидаги тирбандлик сабаб почта жўнатмаларини шаҳар бўйлаб тез етказиш тобора қийинлашган. Шу муаммони ҳал қилиш учун почта хизматини ер остига кўчириш ғояси илгари сурилган. Туннел қурилиши 1910 йилларда бошланган ва тизим 1927 йил 3 декабрда ишга туширилган.

Почта темирйўлининг узунлиги тахминан 10,5 километр бўлган. У Лондоннинг муҳим почта саралаш марказларини ўзаро боғлаган. Тор изли йўлда ҳаракатланган кичик электр поездлар ҳайдовчисиз, автоматлаштирилган тарзда ишлаган. Бу эса ўша давр учун жуда илғор технология саналган.

Тизим 76 йил давомида, яъни 2003 йилгача ишлаган. Кейинчалик почта жўнатмаларини автомобил ва бошқа транспорт воситалари орқали ташиш самаралироқ ва иқтисодий жиҳатдан маъқул бўлиб қолгани сабабли Mail Rail фаолияти тўхтатилган.

Қизиқ томони шундаки, бу ноодатий темирйўл бутунлай йўқолиб кетмаган. Унинг Mount Pleasant ҳудудидаги бир қисми сақлаб қолинган ва 2017 йилдан бошлаб Лондон Почта музейининг сайёҳлик масканига айлантирилган. Бугунги кунда ташриф буюрувчилар ер остидаги туннел бўйлаб махсус поездда саёҳат қилиб, бир пайтлар хатлар ташилган йўлларни кўришлари мумкин.

Шундай қилиб, Лондонда бир пайтлар одамлар эмас, миллионлаб хатлар ер ости поездларида ташилган. Бу тизим ўз даври учун почта етказиб беришни тезлаштирган ғайриоддий муҳандислик ечимларидан бири бўлган.