АҚШ блокадани бекор қиладими? Эрон бўғоздаги янги денгиз йўналишини эълон қилди

Дунёнинг энг муҳим нефть ва савдо артерияларидан бири бўлган Ҳормуз бўғозидаги кескинликни юмшатиш йўлида жиддий силжиш юз берди. Эрон ва Уммон қарийб уч ой давом этган мураккаб музокаралардан сўнг бўғоз орқали юк ташиш йўналиши харитаси (roadmap) бўйича тўлиқ келишувга эришди.

Бу ҳақда Эрон Ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Эсмоил Бақоий «Press TV» телеканалига берган интервьюсида маълум қилди.

Икки қирғоқбўйи давлатнинг мустақил қарори

Эрон ТИВ расмийсининг таъкидлашича, сўнгги уч ҳафта ичида Теҳрон ва Маскат ўртасидаги дипломатик алоқалар катта ютуқларга олиб келган:

• Суверенитет ва хавфсизлик: Мазкур келишув бўғозга чегарадош икки мустақил давлат ўртасидаги битим бўлиб, у томонларнинг суверенитетини сақлаган ҳолда тижорат кемаларининг хавфсиз ўтишини таъминлашга қаратилган;

• Қўшма баёнот: Ҳозирда томонлар бир қатор якуний техник масалалар ҳамда расмий қўшма баёнот матни устида иш олиб бормоқда.

Шу билан бирга, Теҳрон минтақада тижорат кемалари қатнови тўлиқ тикланиши учун АҚШнинг денгиз блокадаси ва таҳдидлари тўхтатилиши, шунингдек, сўнгги икки ой ичида етказилган зарар ва бузилган мажбуриятлар учун компенсация тўланиши шартлигини билдирган.

Янги йўналиш қандай бўлади ва у қаердан ўтади?

Эрон Ташқи ишлар вазири ўринбосари Козим Ғарибободий аввалроқ ушбу йўналишнинг географик координаталари ва хусусиятларига ойдинлик киритган эди:

• Вақтинчалик режим: Янги йўналиш вақтинчалик мақомга эга бўлиб, тахминан 2 ойдан 4 ойгача амал қилиши кутилмоқда;

• Эски маршрутлар ёпилади: Ларк ороли яқинидаги шимолий йўналиш ҳамда Уммон сувлари орқали ўтувчи жанубий қатнов йўли вақтинча тўхтатилади;

• Янги траектория: Юк кемалари учун янги коридор асосан Эрон ҳудудий сувлари ва қисман Уммон сувлари орқали ўтади.

Назорат механизми ва АҚШ блокадасининг бекор қилиниши

«Reuters» агентлиги хабарига кўра, янги келишув Теҳронга Ҳормуз бўғози орқали Форс кўрфазига кирувчи барча тижорат кемаларини бевосита назорат қилиш имкониятини беради:

• Блокаданинг бекор қилиниши: Расмий Вашингтон Ҳормуз бўғози орқали узлуксиз юк ташишни таъминлашга қаратилган келишув расман эълон қилинганидан сўнг Эрон портлари ва кемаларига қўйилган денгиз блокадасини бекор қилишга тайёр эканини билдирган;

• Мажбуриятлар ижроси: АҚШ расмийлари бу қадам Теҳроннинг бўғозда хавфсиз қатновини амалда таъминлаши билан бевосита боғлиқ бўлишини таъкидламоқда.

Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқлар орқали улашинг.