«Қозоғистонга эшиклар ёпилди»: Астананинг «Евровидение» бўйича аризаси рад этилди

Халқаро мусиқа олами ва шоу-бизнес саҳнасида катта сиёсий ва ҳуқуқий шов-шув портлади. Европа Хабарлар Иттифоқи (EBU) Қозоғистоннинг «Хабар» телерадиокомпанияси томонидан нуфузли «Евровидение» қўшиқ танловида иштирок этиш учун топширилган расмий аризасини қатъиян рад этди. Ташкилотчилар қозоқ ижрочиларини танлов саҳнасига қўймаслик сабабини Астананинг иттифоққа тўлақонли аъзо бўлиш мезонларига жавоб бермаслиги билан изоҳлади. Энг ажабланарлиси, қоидалар юмшатилиб, ҳатто океан ортидаги Канадага 2027 йилда дебют қилиш ҳуқуқи берилган бир пайтда Марказий Осиё давлатига чеклов қўйилди. Айни пайтда Европанинг ўзида ҳам низо авжига чиқиб, Нидерландия 2027 йилги «Евровидение»да иштирок этишдан расман бош тортди. Хўш, EBU нима учун Қозоғистонга йўл бермади, Канада қандай ҳийла билан рухсатнома олди ва Нидерландиянинг бойкоти ортида қандай сир ётибди?

«Европа ҳудудида эмассиз»: EBU Қозоғистонга нега қатъий «йўқ» деди?

Politico нашри хабарига кўра, EBU қозоғистонлик хонандаларнинг мусиқий лойиҳага қўйилмаслиги бўйича расмий асосларини очиқлади:

• Тўлақонли аъзоликнинг йўқлиги: Қозоғистон ташкилотнинг тўла ҳуқуқли аъзоси бўлиш талабларига мос келмайди;

• Европа хабар тарқатиш зонасидан ташқарида: Мамлакат географик ва техник жиҳатдан Европа эфир ҳудудига кирмайди;

• Европа Кенгаши билан алоқанинг йўқлиги: Қозоғистон Европа Кенгаши таркибига кирмайди ва ушбу ташкилотда ҳатто кузатувчи мақомига ҳам эга эмас;

• Имкониятларнинг чекланиши: Ташкилотчилар айнан шу ҳуқуқий тўсиқлар Астананинг асосий катта «Евровидение» саҳнасига даъвогарлик қилишига тўсқинлик қилаётганини таъкидлади.

Икки томонлама стандартми? Нима учун Канадага рухсат берилди-ю, Қозоғистон четда қолди?

Қозоғистоннинг рад этилиши фонида танлов қоидаларидаги қарама-қаршиликлар муҳокама марказига чиқди:

• Низомнинг кутилмаган юмшатилиши: EBU аввалроқ ўз уставини юмшатиб, Европа қитъасидан ташқаридаги қатор давлатларнинг телекомпанияларига танловга кириш ҳуқуқини тақдим этганди;

• Канаданинг тарихий дебюти: Янги қоидалардан зудлик билан фойдаланган Канада Европа Кенгашида расмий кузатувчи мақомига эга бўлгани сабабли, «Евровидение-2027»да дебют қилиш ҳуқуқини қўлга киритди;

• Марказий Осиёга нисбатан масофа: Узоқ йиллардан буён танловнинг болалар учун мўлжалланган версиясида («Junior Eurovision») муваффақиятли қатнашиб келаётган Қозоғистоннинг асосий саҳнага ўтишига яна бир бор сунъий тўсиқ қўйилди.

Нидерландиянинг шов-шувли қарори: 2027 йилги танловга кутилмаган бойкот!

Қозоғистон атрофидаги баҳслар тинчимай туриб, Европанинг етакчи давлатларидан бири танлов ташкилотчиларига қарши кескин демарш эълон қилди:

• «Евровидение-2027»дан чиқиш: Нидерландия халқаро қўшиқ танловидаги иштирокидан расман воз кечди;

• Шаффоф қоидаларнинг йўқлиги: Голландия телеканаллари EBU ҳарбий можароларга жалб қилинган мамлакатларнинг танловда қатнашиши бўйича аниқ ва очиқ-ойдин қоидаларни ишлаб чиқмаганини асосий сабаб қилиб кўрсатди;

• Сиёсийлашган саҳна танқиди: Танлов ташкилотчиларининг турли давлатларга нисбатан бир хил мезон қўлламаслиги Европа телетомошабинлари ва медиа гигантлари орасида норозиликни кескин ошириб юборди.

EBU қарори ва Нидерландиянинг намойишкорона кетиши «Евровидение» эндиликда соф ижод ва санъат майдони эмас, балки мураккаб сиёсий манфаатлар ва бюрократия тўқнашган майдонга айланиб қолганини кўрсатмоқда. Қозоғистоннинг буюк саҳна сари интилишлари навбатдаги дипломатик деворларга бориб урилган бўлса-да, танловнинг ўз ичидаги бўлинишлар ушбу лойиҳанинг келгуси нуфузини жиддий шубҳа остига қўймоқда.

Сизнингча, EBU нинг океан ортидаги Канадани танловга киритиб, Қозоғистонни четлатиши иккиюзламачилик эмасми? Ҳарбий низолар ва сиёсий даъволар сабаб Нидерландия каби давлатларнинг кетма-кет бойкот эълон қилиши «Евровидение»ни инқирозга олиб келадими? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва жаҳон шоу-бизнесидаги ушбу қайноқ тўқнашув таҳлилини мусиқа ихлосмандларига улашинг!