Осмондаги бурилиш: Ўзбекистон авиапарк ҳажми бўйича Қозоғистонни ортда қолдириши мумкин

Марказий Осиё фуқаро авиацияси бозорида тарихий геоиқтисодий ўзгаришлар ва минтақавий етакчилик учун жиддий бурилиш кузатилмоқда. Қозоғистон ҳукуматининг расмий таҳлилий шарҳига кўра, жорий 2026 йил якунига бориб Ўзбекистон фуқаролик авиацияси флоти ҳажми бўйича Қозоғистонни ортда қолдириши ва минтақадаги энг йирик авиация марказига айланиши мумкин. Қўшни давлатда янги ҳаво кемаларини етказиб бериш суръатлари аввалги режаларга нисбатан сезиларли даражада қисқарган бир пайтда, Ўзбекистон миллий ва хусусий авиакомпаниялари ўз паркларини жадал суръатларда янги лайнерлар билан тўлдириб бормоқда.

Қозоғистоннинг қисқарган прогнози: Режа 26 фоизга туширилди

Қозоғистон ҳукумати тайёрлаган янги таҳлилий ҳужжатда мамлакат фуқаро авиацияси ривожланиши бўйича аввалги кутилмалар анча пасайтирилган:

• 2030 йилгача 160 та самолёт: Янгиланган прогнозга биноан, 2030 йилга келиб Қозоғистон фуқаролик авиапарки 160 та самолётга етиши мумкин. Бу аввалги ҳисоб-китобларга нисбатан нақ 56 та ҳаво кемасига (25,9 фоизга) кам демакдир;

• Самолётлар етказиб беришнинг чекланган графиги: Қозоғистон авиаташувчиларига янги бортларни топшириш бўйича расмий график қуйидагича белгиланган:

  • 2026 йилда — атиги 6 та самолёт;

  • 2027 йилда — 11 та;

  • 2028 йилда — 10 та;

  • 2029 йилда — 9 та;

  • 2030 йилда — 13 та лайнер;

• Air Astana ва Airbus келишуви: Мамлакатнинг етакчи ташувчиси ҳисобланган «Air Astana» компанияси Европанинг «Airbus» концерни билан 8,3 миллиард евролик (тахминан 9,45 миллиард доллар) йирик шартнома имзолаган бўлса-да, етказиб бериш занжирлари ва кечикишлар умумий флотилия кенгайишини секинлаштирмоқда.

Ўзбекистоннинг стратегик юксалиши: 120 та ҳаво кемаси ва мутлақ етакчилик сари

Ўзбекистон авиация соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар ва либераллаштириш сиёсати минтақада мувозанатни ўзгартирмоқда:

• 120 та самолётлик улкан мақсад: Аввалроқ Ўзбекистон Республикаси Президенти миллий авиакомпаниялар паркини 120 та замонавий ҳаво кемасига етказиш режасини маълум қилган эди;

• 2026 йил якунидаги тарихий марра: Агар жорий суръатлар сақланиб қолса, 2026 йил охирига бориб Ўзбекистон фуқаролик самолётлари сони бўйича Қозоғистонни ортда қолдириб, бутун Марказий Осиё бўйича 1-рақамли авиация флотига эга давлатга айланади;

• Бозорда рақобатнинг кучайиши: «Uzbekistan Airways» миллий авиаташувчисидан ташқари янги маҳаллий хусусий авиакомпанияларнинг пайдо бўлиши ва халқаро лизинг шартномаларининг кенгайиши Ўзбекистонни минтақанинг бош транзит хабига айлантиришга замин яратмоқда.

Минтақавий транзит уруши: Йўловчилар ва туризм нимага эга бўлади?

Авиапарклар ўртасидаги пойга шунчаки рақамлар жанги эмас, балки катта иқтисодий имтиёзларни англатади:

• Тўғридан-тўғри парвозлар географияси: Самолётлар сонининг ортиши Ўзбекистонни Европа, Осиё ва Яқин Шарқ ўртасидаги йирик транзит йўлагига айлантиради;

• Нархлар ва хизмат сифати: Кўпроқ самолёт ва кучли рақобат авиачипталар бозорида нархлар арзонлашиши ҳамда рейслар сони кўпайишига хизмат қилади;

• Туризм оқимининг кескин ўсиши: Йирик флот мамлакатга хорижий сайёҳларни жалб қилиш бўйича қўшни давлатлар билан рақобатда Ўзбекистоннинг устунлигини кафолатлайди.

Сизнингча, Ўзбекистоннинг авиапарк ҳажми бўйича Қозоғистонни ортда қолдириши авиачипталар нархининг арзонлашишига ва хизмат кўрсатиш сифати яхшиланишига қай даражада туртки беради? Марказий Осиёдаги ушбу транзит пойгасида қайси давлат ҳақиқий глобал авиация марказига айлана олади? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг!