Парвоздаги оловли саросима: Собиқ вазир самолётда кутилмаган ёнғин келтириб чиқарди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- Нидерландиянинг собиқ транспорт вазири ва КЛМ собиқ бош директори Камил Эйрлингс ўзи бошқарган авиакомпания самолётида телефонини қувватлаш учун ишлатган пауербанки сабабли ёнғин келтириб чиқарди.
- Ҳодиса парвоз бошланганидан 5,5 соат ўтгач бизнес-класс салонида юз берди, натижада Эйрлингс енгил жароҳат олди.
- КЛМ қоидаларига кўра, пауербанкларни қўл юкида олиб юриш мумкин, аммо самолёт ичида улардан фойдаланиш қатъиян тақиқланган.
Халқаро авиация хавфсизлиги тарихида камдан-кам учрайдиган ва кинематографик драмаларни эслатувчи парадоксал фавқулодда ҳодиса юз берди. Нидерландиянинг собиқ транспорт вазири ҳамда машҳур KLM миллий авиакомпаниясининг собиқ бош директори Камиль Эйрлингс ўзи бир вақтлар бошқарган компания самолёти бортида ҳақиқий ёнғин келиб чиқишига сабабчи бўлди. Нидерландиянинг нуфузли RTL Nieuws портали тарқатган маълумотларга кўра, ҳодиса ҳаво кемаси парвозга кўтарилганидан 5,5 соат ўтгач, бизнес-класс салонида содир бўлган. Фавқулодда вазиятга собиқ вазирнинг парвоз вақтида телефонини қувватлаш учун улаб қўйган пауэрбанки (ташқи аккумулятори) сабаб бўлган.
Гувоҳларнинг сўзларига кўра, дастлаб салон бўйлаб баланд қарсиллаш (портлаш) овози эшитилган, сўнгра Эйрлингснинг ўриндиғи тепасида тўсатдан кучли олов тиллари кўтарилган. Экипаж аъзоларининг сониялар ичида кўрсатган тезкорлиги ва профессионаллиги туфайли ёнғин салон бўйлаб тарқалмасдан дарҳол ўчирилган, собиқ бош директор эса енгил жароҳатлар билан қутулиб қолган. Энг қизиғи, KLM қоидаларига кўра, пауэрбанкларни қўл юкида олиб юришга рухсат берилса-да, улардан самолёт ичида қурилмаларни зарядлаш учун фойдаланиш қатъиян тақиқланган — бу қоидалар айнан Эйрлингснинг ўзи раҳбарлик қилган йилларда ҳам амалда бўлган.
Хўш, авиациянинг собиқ бош раҳбари ўзи тасдиқлаган қатъий хавфсизлик тартибини қандай қилиб бузди, литий-ионли батареялар баландликда нега портлаб кетмоқда ва бу шов-шувли ҳодисадан сўнг авиацияда қандай янги тақиқлар жорий этилади?
«Баланд қарсиллаш, олов алангаси ва 5,5 соатлик парвоз»: Самолётдаги ёнғин тафсилотлари
Ҳавода содир бўлган фавқулодда ҳодисанинг асосий далиллари ва фактлари:
Масъул шахснинг мақоми: Ҳодиса марказида турган йўловчи — Нидерландиянинг собиқ транспорт вазири ва KLM собиқ бош директори Камиль Эйрлингс;
Локация ва парвоз вақти: Ёнғин лайнер ҳавога кўтарилганидан роппа-роса 5,5 соат ўтгач, бизнес-класс салонида бошланган;
Ёниш механизми: Смартфонни қувватлаш жараёнида бўлган пауэрбанк аввал қаттиқ қарсиллаб портлаган, сўнгра ўриндиқ атрофини аланга қамраб олган;
Экипажнинг чаққонлиги: Стюардессалар ва учувчилар махсус ёнғин ўчириш воситаларини зудлик билан ишга солиб, оловни бир неча сония ичида бартараф этди;
Қоидаларни бузиш омили: KLM талабларига кўра, самолёт парвози давомида пауэрбанклардан фойдаланиш қатъиян тақиқланган бўлиб, собиқ раҳбар ўз компаниясининг асосий протоколини очиқчасига бузган;
Енгил тан жароҳати: Эйрлингс алангани жиловлаш ва хавфли қурилмани улоқтириш пайтида енгил куйиш жароҳатлари олган.
Ҳаво кемасидаги фавқулодда ҳолат: KLM рейси ва Эйрлингс иши кўрсаткичлари
Ҳодисанинг оператив тафсилотлари ва авиация қоидалари таққоси:
Кўрсаткичлар ва мезонлар | Расмий регламент ва фактлар |
Ҳодиса иштирокчиси | Нидерландия собиқ транспорт вазири, собиқ KLM раҳбари Камиль Эйрлингс |
Ҳодиса жойи | KLM самолётининг бизнес-класс салони |
Алангаланиш вақти | Парвоз бошланганидан 5,5 соат ўтгач |
Ёнғин сабабчиси | Смартфонга уланган носоз ташқи аккумулятор (пауэрбанк) |
KLM хавфсизлик қоидаси | Пауэрбанкни салонга олиб кириш мумкин, лекин ишлатиш қатъиян тақиқланган |
Қоидабузарлик мақоми | Собиқ бош директор ўз компаниясининг ички тартибини бузди |
Оқибатлар ва жароҳатлар | Ёнғин экипаж томонидан тез ўчирилди; Эйрлингс енгил тан жароҳати олди |
Авиация хавфсизлиги экспертизаси: Нега пауэрбанклар ҳавода бомбага айланмоқда?
Авиаэкспертлар ва халқаро хавфсизлик муҳандисларининг хулосалари:
Термал дисбаланс (Thermal Runaway): Литий-ионли батареялар босим ва ҳарорат ўзгарганда ички қисқа туташувга учраши мумкин; қувват бериш вақтида қизиб кетган аккумулятор кислород билан реакцияга киришиб, портлаш даражасидаги аланга ҳосил қилади;
Багаждан салонга кўчириш талаби: Халқаро авиация қоидаларига кўра, пауэрбанкларни юклар бўлимига (багажга) топшириш бутунлай ман этилган; чунки юклар бўлимида олов чиқса, уни экипаж кўра олмайди ва самолёт ҳалокатга учраши мумкин;
Ишлатишга чеклов нега керак? Самолёт салонида уларни токка улаб қувватлаш тақиқланганининг боиси — қиздириш реакциясини сунъий равишда кучайтирмаслик ва портлаш хавфини нолга туширишдир;
Ибрат ва жавобгарлик: Бундай юқори лавозимда ишлаган шахснинг оддий қоидани менсимагани самолётларда хавфсизлик протоколлари бўйича назорат лавозим ва мақомдан қатъи назар барчага бирдек қаттиқ бўлиши шартлигини кўрсатди.
Камиль Эйрлингс билан боғлиқ ушбу фавқулодда ҳодиса замонавий гаджетлар ва қувватловчи воситалар ҳавода қандай даҳшатли хатарга айланиши мумкинлигини бутун дунёга яна бир бор исботлади.
Сизнингча, самолётларда пауэрбанклардан фойдаланишга қўйилган тақиқлар бўйича назоратни янада кучайтириш (масалан, уларни парвоз олдидан муҳрлаб қўйиш) керакми? Парвоз пайтида телефонингизни қувватлаш учун ташқи аккумулятор ишлатган ҳолатларингиз бўлганми? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва барча авиасаёҳатчилар учун ҳаётий муҳим бўлган ушбу огоҳлантирувчи хабарни яқинларингизга улашинг!
Изоҳлар 0
…