Дунёдаги энг оғир ҳашарот қирилиб кетишдан сақланди

Янги Зеландияда вазни сичқонникига тенг келадиган улкан ветапунга ҳашаротларини сақлаб қолиш ва уларни табиий муҳитга қайта олиб чиқиш бўйича амалга оширилган махсус дастур самара берди. Ҳайвонот боғи мутахассислари ушбу ноёб ҳашаротлар учун зарур шароитларни яратиб, махсус парҳез асосида парвариш қилди ва уларнинг наслини сақлаб қолишга эришди.

Янги Зеландияда олиб борилган махсус кўпайтириш дастури дунёдаги энг оғир ҳашарот ҳисобланадиган ветапунга популяциясини қайта тиклашга катта ёрдам берди. Бу ҳақда The Guardian хабар берди.

Ветапунганинг урғочиси, расмий номи Deinacrida heteracantha, ташқи кўриниши ва ҳажми билан бошқа кўплаб ҳашаротлардан ажралиб туради. Унинг вазни сичқонники билан деярли тенг бўлиши мумкин. Танасининг узунлиги 10 сантиметргача, оёқларининг ёйилган ҳолдаги қулочи эса 20 сантиметргача етади.

Одатда урғочи ветапунгалар эркакларига нисбатан йирикроқ бўлади. Ҳомиладорлик даврида уларнинг оғирлиги ҳатто 70 граммгача етиши мумкин. Шу жиҳатдан мазкур ҳашарот дунёдаги энг йирик ва оғир ҳашаротлардан бири сифатида эътиборни тортади.

Айни пайтда ушбу ҳашаротлар Янги Зеландияда табиатда расман йўқолиб кетган тур сифатида баҳоланади. Шимолий орол ҳудудларида эса уларнинг сони айниқса кескин камайган.

Мутахассислар маълумотига кўра, йиртқич ҳайвонлар кўпайиши ва табиий экотизимнинг бузилиши натижасида ветапунгалар 1990 йилларнинг бошларига келиб бутунлай йўқолиб кетиш хавфи остида қолган.

Махсус парвариш ва табиатга қайтариш

Нодир ҳашарот турини сақлаб қолиш мақсадида Янги Зеландиядаги иккита ҳайвонот боғи ветапунгаларни махсус шароитларда кўпайтириш тизимини ишлаб чиқди.

Мутахассислар ҳашаротлар учун алоҳида катаклар ташкил этиб, уларнинг табиий ҳаётига имкон қадар яқин шароит яратишга ҳаракат қилди. Ветапунгалар янги ва тўкилган барглардан ташқари, балиқ оқсилини ҳам ўз ичига олган уч таркибли махсус парҳез билан боқилди.

Махсус парвариш ва назорат остида кўпайтириш натижасида ветапунгалар сони сезиларли даражада ошди. Кейинчалик уларни табиий муҳитга қайтариш ишлари бошланди.

Натижада жами 11 мингта ветапунга йиртқичлардан холи бўлган оролларга қўйиб юборилди. Бу ноёб ҳашаротларга хавфсиз муҳитда яшаш, кўпайиш ва янги авлод қолдириш имконини берди.

Шу тариқа мутахассислар бир неча авлод давомида тур популяциясини сақлаб қолишга эришди. Ветапунгаларнинг табиатга қайтарилиши эса Янги Зеландияда йўқолиб кетиш хавфи остидаги ноёб турларни муҳофаза қилиш борасидаги муҳим қадамлардан бири бўлди.