Эрон Қатар қирғоқлари яқинида нефть танкерига зарба берди

Яқин Шарқдаги энг муҳим нефть артерияси бўлган Форс кўрфазида ҳарбий кескинлик янги хавфли босқичга чиқди. Британия денгиз хавфсизлиги агентлиги маълумотларига таяниб The Guardian нашрининг хабар беришича, Эрон Қатар қирғоқлари яқинида навбатдаги йирик нефть танкерига снарядлар орқали зарба йўллаган.

Ушбу ҳодиса расмий Теҳроннинг ўзига қарши қўлланилган транспорт блокадасини айланиб ўтиш учун фойдаланилаётган Ҳурмуз бўғозидаги денгиз йўналишларини тўлиқ ёпиб қўйишини эълон қилганидан сўнг содир бўлди.

Қатар яқинидаги ҳужум: Снарядлар қаердан ва қандай урилди?

Британия денгиз савдо операциялари бошқармаси (UKMTO) воқеа тафсилотларини қайд этди:

• Зарба масофаси: Ҳужумга учраган савдо кемаси Форс кўрфазида, Ҳурмуз бўғозидан 500 километр ғарбда сузиб кетаётган бўлган;

• Кетма-кет зарбалар: Бошқарманинг шошилинч ҳисоботига кўра, танкер бортига бир нечта ҳарбий снарядлар тўғридан-тўғри келиб урилган ва бу кема ҳаракатига хавф туғдирган;

• Блокада жавоби: Ҳужум Эроннинг минтақавий транспорт қамалини амалда кучайтириш қарори билан узвий боғлиқ экани айтилмоқда.

Ҳурмуз бўғозидаги «оловли ҳафта»: 12 та кемага зарба берилди

Хавфсизлик хизматларидаги бир нечта манбалар таъкидлашича, ҳудуддаги вазият фалокатли даражада мураккаблашган:

• Бир ҳафтада 12 та ҳужум: 5 октябрда якунланган сўнгги ҳафтанинг ўзида бўғоз ҳудудида нефть, суюлтирилган табиий газ (LNG) ҳамда углеводород хомашёсини ташувчи камида 12 та танкер ҳужумга учраган;

• Жабрланган денгизчилар: Ҳиндистон Ташқи ишлар вазирлиги Ҳурмуз бўғозида нишонга олинган Панама байроғи остидаги танкерда камида 12 нафар экипаж аъзоси жароҳатланганини расман маълум қилди;

• Дронлар ва КСИР ҳаракати: АҚШ Ҳарбий-денгиз кучлари тизимидаги кузатув хизмати Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси (КСИР) катерлари ва зарбдор учувчисиз қурилмалари бўғоз орқали ўтаётган тижорат кемаларини узлуксиз таъқиб қилаётганини билдирди.

Нефть бозорига таҳдид ва геосиёсий тўқнашув

Минтақадаги тўқнашувларнинг тарихи ва унинг глобал иқтисодиётга хавфи:

• 28 февралдан кейинги давр: 28 февралда АҚШ ва Исроилнинг Эрон ҳудудига йўллаган зарбаларидан сўнг, Форс кўрфазидаги нефть ва юк кемалари тинимсиз нишонга олина бошланди;

• Ягона энергетик дарвоза: Ҳурмуз бўғози минтақанинг улкан углеводород захираларини жаҳон бозорига олиб чиқувчи ягона муҳим сув йўли ҳисобланади. Бу ердаги ҳар бир кескинлик жаҳонда нефть ва газ нархларининг кескин кўтарилишига замин яратмоқда.

Ҳурмуз бўғози ва Қатар акваториясида кузатилаётган бундай кўламли ҳужумлар денгиз транспорти қатновини тўхтатиб қўйиш хавфини туғдириб, халқаро савдо йўлларининг хавфсизлигини жиддий сўроқ остида қолдирмоқда.