Дунёнинг 1000 та шаҳри таҳлил қилинди: Ҳаёт сифати бўйича 1-ўринни қайси шаҳар эгаллади?

Халқаро таҳлилий платформа ҳисобланган Visual Capitalist дунёнинг 1000 та йирик шаҳрини қамраб олган кенг кўламли тадқиқот натижаларини эълон қилди. Ушбу глобал ҳисоботда шаҳарлардаги ҳаёт сифати аҳоли жон бошига тўғри келадиган даромад, даромадлар тенгсизлиги, уй-жой харажатлари, кутилаётган умр давомийлиги, криминоген вазият ҳамда маданий-дам олиш масканларидан фойдаланиш имкониятлари каби муҳим мезонлар асосида комплекс баҳоланди.

Рейтинг натижаларига кўра, Австралия пойтахти Канберра ҳаёт сифати бўйича сайёрамизнинг энг яхши шаҳри деб топилди, Европа марказлари эса кучли поғоналарни деярли тўлиқ эгаллади.

Канберра нега етакчи? Муваффақиятнинг асосий формуласи

Австралия пойтахтининг 1000 та шаҳар орасида пешқадамликни қўлга киритишига қуйидаги омиллар асос бўлди:

• Юқори маош ва кичик тафовут: Шаҳарда иш ҳақи даражаси юқори бўлиб, аҳоли қатламлари ўртасидаги даромадлар тенгсизлиги нисбатан жуда кичик;

• Давлат сектори барқарорлиги: Пойтахтда давлат муассасаларига тегишли, кафолатланган ва юқори ҳақ тўланадиган иш ўринлари кўпчиликни ташкил этади;

• Саломатлик ва маданият: Шаҳар аҳолисининг кутилаётган умр кўриш давомийлиги жуда юқори бўлиб, аҳоли жон бошига тўғри келадиган дам олиш ва маданий масканлар сони бўйича ҳам пешқадамлик қайд этилган.

Бироқ, таҳлилчилар муҳим фарқни таъкидламоқда: Канберра ҳаёт сифати бўйича 1-ўринда бўлса-да, барча иқтисодий ва инфратузилмавий омилларни бирлаштирган Global Cities Index умумий рейтингида 45-ўринни эгаллаган.

Европа гегемонлиги ва Германия рекорди

Кучли поғоналарда асосан Европа шаҳарлари мутлақ устунликни намойиш этди:

• Шимолий ва Марказий Европа етакчилари: Норвегиянинг Берген ва Осло, Франциянинг Гренобль ҳамда Швейцариянинг Берн шаҳарлари энг қулай ҳудудлар сифатида эътироф этилди;

• Германиянинг беш шаҳри: Дрезден, Берлин, Мюнхен, Штутгарт ва Фрайбург-им-Брайсгау дастлабки 21 талик рўйхатидан жой олди;

• Швейцария ва Италия муваффақияти: Швейцариянинг Берн, Базель ва Цюрих шаҳарлари топ-20 ликка, Италиянинг Венеция, Падуя ва Генуя шаҳарлари эса топ-30 таликка кирди;

• Москванинг ўрни: Россия пойтахти ҳаёт сифати кўрсаткичлари бўйича жаҳон рейтингида 180-поғонани эгаллади.

Европа қитъасидан ташқарида Австралиянинг Канберра ва Сидней, АҚШнинг Сан-Хосе ва Сиэтл, Тайваннинг Синьчжу ва Тайбэй шаҳарлари ҳамда Сингапур юқори натижаларни қайд этди.

Топ-30 таликдан тушиб қолган гигантлар: Уй-жой муаммоси

Кўпчилик томонидан яшаш учун энг жозибадор деб ҳисобланадиган айрим машҳур шаҳарлар рейтингнинг дастлабки ўттизталигига ҳам кира олмади. Бунга асосий сабаб кўчмас мулкнинг ҳаддан ташқари қимматлиги бўлди:

• Копенҳаген таназзули: Дания пойтахти бошқарув сифати бўйича дунёда 1-ўринда, умумий рейтингда эса 18-ўринда бўлишига қарамай, ҳаёт сифати бўйича 160-поғонага тушиб кетди. Oxford Economics таҳлилига кўра, уй-жой таклифининг танқислиги ва нархларнинг ҳаддан зиёд баландлиги шаҳар кўрсаткичларини кескин пасайтирган;

• Ванкувернинг қулаши: Канаданинг Ванкувер шаҳри умумий индексда 24-ўринни эгаллаган бўлса-да, ҳаёт сифати бўйича 215-ўринга равона бўлди. Ривожланган сайр ва дам олиш инфратузилмаси ҳамда юқори умр кўриш кўрсаткичи кўчмас мулк бозоридаги оғир харажатлар босимини қоплай олмади.

Ушбу глобал тадқиқот шуни кўрсатмоқдаки, замонавий дунёда фақатгина юқори технологиялар ёки гўзал табиат шаҳар аҳолисининг бахтли яшашига кафолат бера олмайди — арзон уй-жой ва адолатли даромадлар тақсимоти инсон қулайлигининг ҳал қилувчи шартига айланмоқда.