Нимани ўзгартириш керак?: Орзудаги ҳаётга олиб борувчи йўлни топиш учун (психологик қўлланма)

Сиз қандай ҳаётни хоҳлайсиз? Бу саволга жавоб бериш осон. Кўпчилик яхши касб, хотиржам ҳаёт, молиявий эркинлик, қизиқарли иш, саёҳат ва бахтли кунларни тасаввур қилади.

Аммо бошқа савол анча мураккаб:

Бугунги кундалик одатларингиз сизни айнан шу ҳаётга олиб боряптими?

«Кутиш — воқелик» деб номланган оддий машқ шу икки нуқта ўртасидаги фарқни кўришга ёрдам беради. Бу ерда мураккаб тестлар ёки махсус воситалар керак эмас. Фақат бир варақ қоғоз, қалам ва ўзингизга нисбатан ҳалоллик етарли.

1. Варақни иккига бўлинг

Бир варақ қоғоз олинг ва уни икки устунга ажратинг.

Чап томонга «Мен хоҳлаган ҳаёт», ўнг томонга эса «Менинг ҳозирги ҳаётим» деб ёзинг.

Биринчи устунни тўлдиришдан бошланг.

Унда ўзингизга қуйидаги саволларни беринг:

• Ҳаётимни қандай кўришни хоҳлайман?

• Идеал ҳаётим қандай кўринишда?

• Қайси мақсадларга эришишни истайман?

• Қандай орзуларим бор?

• Келажакда кунларимни қандай ўтказишни хоҳлайман?

Бу босқичда ўзингизни чекламанг. Жавобларни «реалми ёки йўқми?» деб баҳолашга шошилманг.

2. Энди қоғозни букланг

Чап устундаги жавобларни кўздан яширинг.

Қоғозни буклаб, энди иккинчи устунга ўтинг.

Бу сафар келажак эмас, бугун ҳақида ёзасиз.

Ўзингиздан сўранг:

«Менинг оддий куним аслида қандай ўтади?»

Жавобларни имкон қадар аниқ ёзинг:

• Кунни қандай бошлайман?

• Вақтимнинг асосий қисми нимага кетади?

• Қандай ишларни ҳар куни бажараман?

• Бўш вақтимда нима қиламан?

• Телефон ва ижтимоий тармоқларга қанча вақт сарфлайман?

• Мақсадларим учун ҳар куни қандай ҳаракат қиламан?

Бу ерда ўзингизни оқлаш шарт эмас. Машқнинг энг муҳим қисми — ҳозирги воқеликни қандай бўлса, шундай ёзиш.

3. Энди энг қизиқ қисми бошланади

Қоғозни очинг.

Чап томонда — сиз хоҳлаётган ҳаёт.

Ўнг томонда — сиз яшаётган ҳаёт.

Иккала рўйхатни бирма-бир солиштиринг.

Энг муҳим савол эса битта:

«Агар мен ҳозирги тарзда яшашда давом этсам, бир неча йилдан кейин биринчи устундаги ҳаётга эриша оламанми?»

4. Фарқ қаерда эканини топинг

Агар икки устун бир-бирига яқин бўлса, демак, кундалик ҳаракатларингиз мақсадларингиз билан бир йўналишда.

Аммо улар ўртасида катта фарқ бўлса, бу муаммони эмас, муҳим сигнални кўрсатади.

Масалан, инсон янги касб ўрганишни хоҳлайди, аммо ҳар куни бўш вақтини фақат кўнгилочар контентга сарфлайди.

Ёки соғломроқ ҳаётни истайди, аммо кун тартибида ҳаракат ва дам олиш учун етарли вақт ажратмайди.

Ёки катта лойиҳа бошлашни орзу қилади, аммо ҳар куни унинг учун ҳатто кичик қадам ҳам ташламайди.

Бундай вазиятда муаммо орзунинг катталигида эмас.

Муаммо орзу билан кундалик ҳаракат ўртасидаги узилишда бўлиши мумкин.

5. Ҳаммасини бирданига ўзгартириш шарт эмас

Машқнинг мақсади ўзингизни танқид қилиш эмас.

Аксинча, у сизга қайси нуқтадан бошлаш кераклигини кўрсатади.

Икки рўйхатни солиштиргандан кейин битта саволга жавоб ёзинг:

«Орзу қилган ҳаётимга яқинлашиш учун бугун нимани ўзгартира оламан?»

Жавобни жуда катта мақсаддан бошламанг.

Масалан:

• ҳар куни 20–30 дақиқа ўқиш;

• муҳим иш учун аниқ вақт белгилаш;

• кераксиз машғулотлардан бирини қисқартириш;

• янги кўникма устида мунтазам ишлаш;

• узоқ вақтдан бери қолдириб келаётган ишни бошлаш.

Кичик, аммо такрорланадиган ҳаракатлар катта ўзгаришларнинг бошланиши бўлиши мумкин.

Нега бу машқ таъсирли?

Кўпинча инсон ўз келажагини орзулари орқали баҳолайди. Аммо натижани кўп ҳолларда орзулар эмас, такрорланадиган кундалик ҳаракатлар белгилайди.

Шунинг учун бир варақдаги икки устун инсонга муҳим фарқни кўрсатади:

«Мен нимани хоҳлайман?» ва «Мен бугун нима қиляпман?»

Агар улар ўртасида масофа бўлса, бу масофани қисқартириш мумкин.

Энг муҳим жавоб — қоғозда эмас

«Кутиш — воқелик» машқининг ҳақиқий натижаси қоғоздаги икки рўйхат эмас.

Уларни солиштиргандан кейин пайдо бўладиган қарор муҳим:

«Мен ҳозирги кунларимни ўзгартирсам, келажагим ҳам ўзгаради».

Орзу қилинган ҳаёт бир кунда пайдо бўлмаслиги мумкин. Аммо ҳар бир кун унинг томонга ёки ундан узоққа олиб боради.

Шунинг учун бугун ўзингизга битта савол бериб кўринг:

«Менинг бугунги куним — мен орзу қилаётган эртанги ҳаётимнинг бошланишими?»

Жавобингиз қайси томонда бўлишидан қатъи назар, уни ўзгартириш имконияти ҳали ҳам бор.